Việt Nam nỗ lực tăng cường thực thi pháp luật về động vật hoang dã

Cập nhật: 20:11 | 30/01/2018
Ngày 30-1 đã diễn ra buổi tọa đàm “Việt Nam với những nỗ lực tăng cường thực thi pháp luật về động vật hoang dã” do CHANGE phối hợp cùng WildAid và các đối tác hỗ trợ tổ chức.  

Tọa đàm có sự tham gia của 5 vị diễn giả tên tuổi: Trung tướng Trần Văn Độ, nguyên Phó chánh án Tòa án nhân dân tối cao; TS Phạm Quý Tỵ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tư pháp; TS Lương Ngọc Trâm, Thẩm phán Tòa án Nhân dân Tối cao; ông Nguyễn Khánh Quang, Phó cục trưởng Cục Điều tra chống buôn lậu Tổng cục Hải quan và TS Nguyễn Đức Hạnh, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kiểm sát Hà Nội.

Tọa đàm cũng có thêm sự hiện diện của Đại sứ và nhân viên cấp cao của các đại sứ quán Anh, Mỹ, Canada, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao, Toà án Nhân dân Tối cao, Tổng cục Hải quan, và một số cơ quan chính phủ khác, cùng đông đảo đại diện các cơ quan truyền thông, các tổ chức đối tác, tổ chức phi chính phủ, các nhà khoa học và nhà hoạt động môi trường. Có mặt tại đây còn có các Đại sứ thiện chí là Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2015 Phạm Hương, Á hậu Hoa hậu Hoàn Vũ Việt Nam 2015 Lệ Hằng, và MC Phan Anh.

viet nam voi nhung no luc manh me tang cuong thuc thi phap luat ve dong vat hoang da

Trên toàn cầu, các hoạt động buôn bán trái phép động vật hoang dã (ĐVHD), vốn được coi là có lợi nhuận chỉ đứng sau buôn lậu ma tuý, vũ khí và buôn người, đang là nguyên nhân dẫn tới tình trạng nhiều loài động vật quý hiếm đối diện với nguy cơ tuyệt chủng, điển hình như tê giác, voi, tê tê. Nhằm tăng cường hiệu quả trong đấu tranh phòng, chống vi phạm pháp luật, ngăn chặn các hành vi buôn bán, tiêu thụ ĐVHD, Việt Nam đã và đang nỗ lực trong cả xây dựng và ban hành chính sách, pháp luật, tổ chức thực thi pháp luật.

Năm 2015 Quốc hội khoá XIII đã thông qua Bộ luật Hình sự năm 2015, Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015. Đến tháng 6-2017, Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự (BLHS) năm 2015, có hiệu lực thi hành từ ngày 1-1-2018 vừa qua. Với những nội dung sửa đổi, bổ sung quan trọng liên quan đến các quy định về quản lý, bảo vệ ĐVHD, BLHS năm 2015 tạo cơ sở pháp lý rõ ràng, cụ thể, đầy đủ hơn cho đấu tranh phòng chống các loại tội phạm về buôn bán ĐVHD.

viet nam voi nhung no luc manh me tang cuong thuc thi phap luat ve dong vat hoang da
Các diễn giả tham dự tọa đàm

Sau 4 năm hợp tác thực hiện hàng loạt các chiến dịch truyền thông nâng cao nhận thức để giảm thiểu nhu cầu tiêu thụ các sản phẩm từ các loài hoang dã nguy cấp như tê giác, tê tê và voi tại Việt Nam, CHANGE và WildAid nhận thức rõ sự cần thiết của thực thi pháp luật trong việc giải quyết cuộc khủng hoảng về buôn bán ĐVHD.

Bắt đầu từ đầu năm 2018, hai tổ chức này sẽ triển khai thêm các hoạt động mới nhằm hỗ trợ chính phủ Việt Nam tăng cường thực thi pháp luật bảo vệ ĐVHD. Buổi tọa đàm “Việt Nam với những nỗ lực tăng cường thực thi pháp luật về động vật hoang dã” là sự kiện đầu tiên trong chuỗi hoạt động này, có mục tiêu đưa thông tin về các điều luật mới nhất về ĐVHD trong BLHS 2015 đến với công chúng, giúp người dân nhận thức rõ được tính bất hợp pháp của việc buôn bán và tiêu thụ ĐVHD, hiểu được những khó khăn trong quá trình thực thi pháp luật, cũng như góp phần nâng cao nhận thức chung của cộng đồng về vấn đề bảo vệ ĐVHD.

viet nam voi nhung no luc manh me tang cuong thuc thi phap luat ve dong vat hoang da
Các đại sứ thiện chí: Lệ Hằng, Phan Anh, Phạm Hương và Ban Tổ chức

Phát biểu khai mạc, ông John Baker, Giám đốc chương trình WildAid nói: “Chúng tôi vô cùng vui mừng vì Bộ luật Hình sự mới sẽ đảm bảo các loài động vật hoang dã sẽ được bảo vệ tốt hơn, và mong chờ được hợp tác với các cơ quan thực thi pháp luật Việt Nam trong quá trình thực thi bộ luật mới. Những hình phạt tăng nặng trong BLHS 2015 chắc chắn sẽ làm nhụt chí những kẻ có ý định kiếm lời phi pháp từ buôn bán ĐVHD. Một khi những thay đổi này có hiệu lực, Việt Nam sẽ cùng với các quốc gia tiên phong khác, đóng góp hiệu quả vào nỗ lực toàn cầu chấm dứt vấn nạn buôn bán trái phép ĐVHD”.

Trong phần toạ đàm, ông Phạm Quý Tỵ đã có những chia sẻ về thực trạng thi hành Điều 190, BLHS năm 1999. Ông Trần Văn Độ đưa ra những nhận xét khái quát và đánh giá sự phát triển chính sách pháp luật của chính phủ về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm, cũng như các quy định của pháp luật hiện hành. Ông Nguyễn Đức Hạnh chỉ ra những quy định mới của BLHS năm 2015 so với BLHS năm 1999 về tội phạm liên quan đến bảo vệ ĐVHD (Điều 234 và Điều 244 BLHS năm 2015), và đề cập tới những thách thức và giải pháp để phòng, chống các tội phạm liên quan đến ĐVHD từ phía các cơ quan tiến hành tố tụng.

Tiếp nối mạch thông tin này, bà Lương Ngọc Trâm thảo luận sự cần thiết phải có nghị quyết của Hội đồng Thẩm phán TANDTC hướng dẫn thi hành Điều 234 và Điều 244 BLHS 2015 và sửa đổi bổ sung Nghị định 32/2006/NĐ-CP và các nghị định liên quan khác. Ông Nguyễn Khánh Quang thì đưa ra những cam kết mạnh mẽ của Tổng cục Hải quan trong việc đẩy mạnh việc phát hiện và thu giữ các sản phẩm từ ĐVHD vận chuyển trái phép qua các cửa khẩu.

Các diễn giả cùng chia sẻ quan điểm rằng BLHS năm 2015, với những mức phạt nghiêm khắc, sẽ góp phần răn đe và phòng ngừa hiệu quả tội phạm từ ĐVHD. Các diễn giả cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan thực thi pháp luật, cũng như đánh giá cao sự hỗ trợ ủng hộ của các tổ chức phi chính phủ, các nhà khoa học và những người dân quan tâm đến vấn đề này.

Tại sự kiện, bà Hoàng Thị Minh Hồng, giám đốc CHANGE, đã giới thiệu ngắn gọn kế hoạch của CHANGE và WildAid trong năm 2018 trong việc hỗ trợ thực thi pháp luật. Kế hoạch bao gồm những hội thảo tập huấn nâng cao năng lực cho cán bộ các cơ quan thực thi pháp luật, hội thảo tham vấn xin ý kiến về dự thảo 1 Nghị quyết hướng dẫn thi hành các điều luật về ĐVHD trong BLHS, các hoạt động nâng cao nhận thức và kỹ năng chuyên môn cho sinh viên đang theo học các ngành liên quan đến thực thi pháp luật.

Phát huy thế mạnh của mình, CHANGE và WildAid cũng sẽ sản xuất các thông điệp truyền hình, ấn phẩm truyền thông trực tuyến, đặt các biển thông điệp và tờ rơi thông tin cho khách du lịch tại các cửa khẩu, và thực hiện các chiến dịch truyền thông trên mạng xã hội liên quan đến những sửa đổi của BLHS.

“Chúng tôi rất vui mừng là những đề xuất hợp tác của chúng tôi đã nhận được những phản hồi tích cực từ phía Tổng cục Hải quan, Toà án NDTC. Chúng tôi cũng rất cảm kích là buổi toạ đàm ngày hôm nay nhận được sự tham gia của các cơ quan thực thi pháp luật, và các chuyên gia tên tuổi. Thông qua mạng lưới truyền thông toàn cầu của WildAid, chúng tôi mong muốn cho cộng đồng quốc tế thấy cam kết nghiêm túc của chính phủ Việt Nam trong việc đẩy mạnh thực thi pháp luật bảo vệ ĐVHD”, bà Hoàng Thị Minh Hồng phát biểu.

Cũng trong phần phát biểu của mình, ông John Baker đã vinh danh Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 1, và chia sẻ dự định của WildAid trao cho đơn vị này Giải thưởng “Đấu tranh cho động vật hoang dã” (WildAid Wildlife Champion Award), vì những nỗ lực trong việc phát hiện và thu giữ 7 tấn ngà voi cùng hàng trăm kg vảy tê tê bị buôn lậu trái phép qua cửa khẩu trong thời gian gần đây.

Các đại sứ thiện chí MC Phan Anh, Hoa hậu Phạm Hương, Á hậu Lệ Hằng, cũng có những phần chia sẻ cởi mở và chân tình tại sự kiện. Hai bộ phim ngắn “Sự biến mất của những gã khổng lồ”, nói về loài voi và tình trạng buôn lậu ngà voi, với sự tham gia của Phạm Hương - Lệ Hằng, và phim “Những kẻ sống sót”, nói về loài tê giác và tình trạng buôn lậu sừng tê, với sự tham gia của MC Phan Anh, cũng đã được giới thiệu tại sự kiện, gửi thông điệp mạnh mẽ kêu gọi cộng đồng Việt Nam chung tay bảo vệ hai loài vật tuyệt vời này cùng thế giới.

Xuân Thanh