Xâm hại trẻ em trên môi trường ảo là… có thật

Cập nhật: 08:50 | 30/11/2017
Mặc dù chưa có thống kê chính thức về số vụ việc trẻ bị xâm hại tình dục (XHTD) từ môi trường mạng nhưng XHTD trẻ em trên môi trường mạng là có thực.

Có nhiều vụ việc trẻ em bị XHTD ở trong đời thực mà nguyên nhân bắt nguồn từ môi trường mạng.

Chia sẻ tại buổi lễ ra mắt cuốn Sổ tay dành cho cha mẹ về kỹ năng bảo vệ trẻ trước nguy cơ bị XHTD trên môi trường mạng do Tổ chức Cứu trợ trẻ em (Save the Children) phối hợp với Đại sứ quán Thụy Điển tổ chức, ông Đặng Hoa Nam, Cục trưởng Cục Bảo vệ trẻ em, Bộ LĐ-TB&XH cho biết: XHTD trẻ em trên môi trường mạng internet là có thực. Chúng ta chưa có những điều tra thống kê chính xác nhưng chúng ta có những bằng chứng về những vụ việc XDTD trẻ em trong đời thực mà có những nguyên nhân từ môi trường mạng (từ sự làm quen với trẻ em trên môi trường mạng, trò chuyện online, tiếp đó là hành vi XHTD trong đời thực).

Mọi người thường quan niệm rằng XHTD xảy ra là khi trẻ bị xâm hại về thể chất. Tuy nhiên, theo Tổ chức Cứu trợ trẻ em, ở môi trường trên mạng kẻ xấu có thể dụ dỗ, lôi kéo, yêu cầu trẻ thực hiện những hành vi như chụp ảnh, quay clip về cơ thể của trẻ. Thậm chí, dụ dỗ trẻ tự thực hiện hành vi tự xâm hại cơ thể mình trước máy quay để kẻ xâm hại xem-hành động này được gọi là hiếp dâm ảo. Tất cả những hành vi xâm hại này kéo dài sẽ ảnh hưởng xấu đến thể chất lẫn tinh thần của trẻ.

xam hai tre em tren moi truong ao la co that
Trẻ có thể bị xâm hại thể chất và phi thể chất trên môi trường mạng.

Bà Dragana Strinic, Trưởng đại diện Tổ chức cứu trợ trẻ em tạỉ Việt Nam, với mục tiêu hỗ trợ các bậc cha mẹ và người lớn trong việc bảo vệ an toàn cho trẻ em trên internet, Tổ chức Cứu trợ trẻ em và Đợi sứ quán Thụy Điển ra mắt cuốn sách "Netsmart". Việt Nam nằm trong danh sách những quốc gia có số lượng người dùng internet nhiều nhất ở châu Á. Nếu so sánh với con số 205.000 người dùng ở thời điểm bắt đầu và 31 triệu người dùng năm 2012 thì con số 50 triệu người dùng của năm 2017 là một con số thực sự rất ấn tượng. Tuy nhiên, bước tiến này cũng đồng thời tạo ra thêm nhiều nguy cơ hơn cho trẻ em với số lượng các vụ việc lạm dụng trẻ em và bạo lực đối với trẻ em đang có xu hướng ngày càng gia tăng.

Kết quả một cuộc điều tra của UNICEF được thực hiện năm 2016 đã cho thấy 74% trẻ em và trẻ vị thành niên ở Việt Nam tin rằng các em có nguy cơ bị XHTD hoặc bị lợi dụng trên mạng; 75% các em sẽ nói chuyện với cha mẹ hoặc người chăm sóc nếu bị đe dọa. Tuy nhiên, các bậc cha mẹ đang gặp rất nhiều khó khăn trong việc nói chuyện với trẻ về những vấn đề này, về những lợi ích và rủi ro mà trẻ có thể gặp phải khi sử dụng internet, bà Dragana Strinic chia sẻ.

"Chúng ta không thể và chúng ta không nên ngăn chặn trẻ em truy cập và sử dụng internet nhưng chúng ta có thể hỗ trợ và bảo vệ trẻ em khỏi những rủi ro trên mạng. Cha mẹ và những người lớn khác gần gũi với trẻ cần tạo ra môi trường để họ có thể trò chuyện với trẻ về những gì trẻ làm hoặc những người trẻ gặp trên internet", bà Dragana Strinic nhấn mạnh.

Cuốn cẩm nang trang bị cho các bậc phụ huynh những lời khuyên từ các nhà tâm lý học trẻ em, CA và cả những câu chuyện từ chính những cá nhân từng bị xâm hại. Những tình huống cụ thể, những phân tích gần gũi sẽ giúp cha mẹ có kỹ năng xử lý tình huống, gợi mở để trẻ chủ động chia sẻ.

Ông Đặng Hoa Nam bày tỏ: Khi chúng ta được cha mẹ sinh ra chúng ta không có kỹ năng làm cha mẹ. Đến khi sinh con chúng ta cũng không có kỹ năng này, mà quá trình làm cha mẹ chúng ta phải học hỏi suốt đời. Điều đó chúng ta có thể tìm thấy một phần trong cuốn sách này. Kỹ năng bảo vệ con em mình trên môi trường mạng là một kỹ năng rất mới đòi hỏi phải học hỏi liên tục.

Chúng ta hãy bàn bạc với con em mình về môi trường mạng là điều rất mới. Hiện nay pháp luật Việt Nam-đặc biệt Luật Trẻ em được Quốc hội thông qua có hiệu lực từ tháng 6-2017 ghi nhận quyền bảo vệ sự an toàn và tôn trọng đời sống riêng tư của trẻ em. Vấn đề ở đây là làm sao cha mẹ vừa bảo vệ được trẻ em đồng thời tôn trọng quyền bí mật riêng tư của trẻ, cuốn sách đã gợi mở cho cha mẹ điều này.

Sự kiện ra mắt cẩm nang “Netsmart” là hoạt động nằm trong khuôn khổ Diễn đàn Internet Việt Nam 2017 (VIF 2017) diễn ra trong 2 ngày 27 và 28-11.

Với chủ đề “Digital For Good” (Công nghệ số cho những điều tốt đẹp), VIF 2017 hướng tới việc cung cấp nền tảng để trao đổi việc sử dụng internet như một phương thức cung cấp thông tin, thúc đẩy sự phát triển và tạo cơ hội cho một xã hội sáng tạo. VIF 2017 xoay quanh các vấn đề chính như “Chính phủ điện tử”, “Dữ liệu mở”, “TP thông minh” hay “Truyền thông mạng xã hội”. Theo Thứ trưởng Bộ Thông tin truyền thông (TTTT) Phạm Hồng Hải, trong 20 năm phát triển internet, Việt Nam hiện có khoảng trên 50 triệu người dùng Internet, chiếm 54% dân số, cao hơn mức trung bình của thế giới, nằm trong số những quốc gia và vùng lãnh thổ có số lượng người dùng internet cao nhất tại châu Á.

Hiện nay, Chính phủ, Bộ TTTT đang nỗ lực thúc đẩy sự phát triển của internet, công nghiệp nội dung số và ứng dụng giá trị gia tăng trên internet, song hành cùng sự phát triển của nhiều loại hình dịch vụ, mang lại sự tiện ích và hiệu quả cho người dân và doanh nghiệp.

Vân Hà