Xây dựng văn hóa nhà trường cần quan tâm đúng mức

Cập nhật: 11:24 | 09/06/2018
Báo cáo của Bộ GD&ĐT liên quan đến một số vấn đề của giáo dục và đào tạo theo yêu cầu của Quốc hội về chất vấn và trả lời chất vấn tại kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XIV thì nhóm vấn đề khắc phục tình trạng xuống cấp về đạo đức, lối sống cho giáo viên và học sinh trong nhà trường được các cử tri và đại biểu quan tâm, nhất là thời gian gần đây, xảy ra không ít những vụ việc ứng xử trong môi trường giáo dục... 

Vụ việc cá biệt nhưng ảnh hưởng nghiêm trọng

Bộ GD&ĐT nhận định rằng: Vẫn còn một bộ phận nhỏ học sinh có biểu hiện lệch lạc về đạo đức, lối sống. Tình trạng bạo lực học đường vẫn còn diễn ra ở nhiều địa phương.

Tính từ đầu năm 2018 đến nay xảy ra khoảng 16 vụ học sinh đánh nhau (chiếm tỷ lệ 0,0001%) so với tổng số trên 15 triệu học sinh phổ thông trong cả nước, trong đó có một số vụ việc có tính chất nghiêm trọng khiến xã hội lo lắng như: (vụ nam học sinh lớp 8 trường THCS Tân Thạch, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre có hành động bột phát bóp cổ cô giáo khi cô giáo đang nhắc nhở 1 học sinh bên cạnh; một học sinh lớp 12A6, trường THPT Trần Hưng Đạo, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình đã dùng dao bấm đâm trọng thương thầy giáo chủ nhiệm của mình chỉ vì thầy đã nhắc nhở xóa vết xăm trên cổ).

Tương tự thời gian gần đây, đã xảy ra tình trạng một số giáo viên vi phạm đạo đức nhà giáo làm ảnh hưởng đến uy tín, hình ảnh nhà giáo, gây bức xúc trong ngành và dư luận xã hội.

Năm học 2017-2018, tổng số vụ việc giáo viên vi phạm đạo đức và vụ việc giáo viên bị xúc phạm là 29, trong đó có 23 vụ việc do giáo viên vi phạm và 06 vụ việc giáo viên bị xúc phạm (13 vụ việc xảy ra ở cấp mầm non; 09 vụ việc xảy ra ở cấp tiểu học; 03 vụ việc xảy ra ở cấp THCS; 03 vụ việc xảy ra ở cấp THPT; 01 vụ việc xảy ra ở trung tâm đào tạo ngoại ngữ, tin học. Một số địa bàn đã xảy ra các vụ việc nghiêm trọng như Nghệ An, TP HCM, Hải Phòng, Hà Nội, Long An).

Cô giáo dạy Toán ở trường THPT Long Thới, TP HCM 3 tháng lên lớp không giảng bài; cô giáo trường tiểu học An Đông, huyện An Dương, Hải Phòng phạt học sinh bằng việc bắt học sinh súc miệng bằng nước giặt giẻ lau bảng, cô giáo mầm non ở một số nhóm trẻ độc lập tư thục bạo hành trẻ…

Một số gia đình, cha mẹ ứng xử chưa chuẩn mực; chưa gần gũi, quan tâm, chăm sóc, giáo dục con em, cá biệt có gia đình còn phó mặc cho nhà trường. Việc phối hợp giữa nhà trường với gia đình và xã hội trong việc quản lý, giáo dục học sinh, đảm bảo môi trường an toàn cho học sinh học tập, rèn luyện chưa được quan tâm đúng mức, chưa hiệu quả.

xay dung van hoa nha truong can quan tam dung muc
Xây dựng văn hóa nhà trường cần được quan tâm đúng mức để ngăn ngừa tình trạng xuống cấp đạo đức học đường. Ảnh P.T

Quan tâm, xây dựng môi trường văn hóa học đường

Chỉ ra những nguyên nhân của một số biểu hiện xuống cấp đạo đức, lối sống của giáo viên và học sinh thời gian qua, Bộ GD&ĐT cho rằng: Hoạt động đào tạo ở các trường sư phạm chưa đảm bảo hình thành ở sinh viên sư phạm những phẩm chất năng lực đáp ứng yêu cầu chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp của người giáo viên; công tác bồi dưỡng, phát triển đội ngũ chưa được quan tâm đúng mức và chưa hiệu quả, dẫn tới có một số thầy, cô giáo chưa đáp ứng năng lực và theo kịp sự thay đổi về tâm lý của học sinh, cá biệt còn có biểu hiện thiếu trách nhiệm, cứng nhắc, chưa chia sẻ với học sinh...

Việc xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, xây dựng văn hóa nhà trường chưa được quan tâm đúng mức. Công tác quản lý ở một số trường học còn bất cập; người đứng đầu chưa sâu sát, trách nhiệm chưa cao; thiếu dân chủ, chưa phát huy được vai trò trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân trong nhà trường; chưa chủ động nắm bắt thông tin để ngăn chặn và xử lý kịp thời; xử lý chưa nghiêm...

Vì vậy, Bộ đã trình Thủ tướng Chính phủ ban hành và phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương tổ chức thực hiện Đề án Tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thanh niên, thiếu niên và nhi đồng giai đoạn 2015-2020; quy định về môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòng, chống bạo lực học đường; tăng cường giải pháp phòng, chống bạo lực, xâm hại trẻ em.

Hoàn thiện Đề án Xây dựng văn hoá ứng xử trong trường học trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt; chỉ đạo sửa đổi, bổ sung các nội dung về đạo đức nhà giáo, đưa quy tắc ứng xử vào trong quy chế làm việc; phát huy dân chủ trường học.

“Về vấn đề xuống cấp đạo đức của giáo viên, vừa qua có nhiều đại biểu rất bức xúc, tuy nhiên đó là những trường hợp cá biệt, không phải là phổ biến, chúng ta không nên nhìn vào đó để đánh giá rằng, các thế hệ nhà giáo của chúng ta đang xuống cấp đạo đức. Ở đây đại biểu Quốc hội muốn nói trách nhiệm của người đứng đầu của các cơ sở giáo dục đó, từ mầm non đến tiểu học, THCS ở đó có địa chỉ cụ thể, ở đó có cộng đồng dân cư, có chính quyền, có các ban ngành đoàn thế. Để xảy ra các vấn đề đó thì các cơ sở giáo dục này có biết không, chính quyền địa phương đó có biết không cho đến khi các phương tiện truyền thông lên tiếng thì mới đi vào để làm rõ. Ở đây trách nhiệm của cả một cộng đồng xã hội. Cả một hệ thống chính trị phải vào cuộc chứ không phải trách nhiệm của riêng Bộ trưởng Bộ GD&ĐT” – Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân.

Phan Thủy