Căng thẳng Mỹ-Triều lên đến "điểm sôi"

Cập nhật: 09:31 | 14/03/2019
Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa hủy bỏ hai cuộc tập trận mùa Xuân quy mô lớn với Hàn Quốc trong nỗ lực nhằm tiến tới các cuộc đàm phán phi hạt nhân hóa với Triều Tiên. Tuy nhiên, Nhà Trắng hiện đang phải “vật lộn” với các báo cáo cho rằng Triều Tiên sẽ sớm chuẩn bị phóng tên lửa.

Căng thẳng có thể leo thang

Những báo cáo này xuất hiện sau khi ông Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un không đạt được thỏa thuận nào tại Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ-Triều vừa diễn ra. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là sự bất đồng - một thực tế đã làm gia tăng căng thẳng giữa hai nước.

Các chuyên gia cảnh báo rằng căng thẳng có thể leo thang trước khi những cuộc đàm phán tiến triển. Victor Cha, một cựu quan chức phụ trách quan hệ Triều Tiên dưới thời chính quyền Tổng thống George W. Bush, nói: “Tôi khá lo ngại rằng tình trạng này có thể tồi tệ trước khi trở nên tốt đẹp hơn bởi cả hai bên đều muốn cố gắng tìm cách đưa bên kia trở lại bàn đàm phán. Và họ có thể sẽ cho rằng gây sức ép chính là cách để thực hiện điều đó”.

Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ John Bolton hôm 10-3 cho biết, Tổng thống Trump sẽ “khá thất vọng” nếu Triều Tiên thực hiện một vụ thử hạt nhân hoặc phóng tên lửa. Theo đó, có những hình ảnh vệ tinh cho thấy hôm 8-3, Triều Tiên đã tiến hành hoạt động tại một cơ sở tên lửa gần biên giới với Trung Quốc. Beyond Parallel, một dự án do Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS) khởi xướng, cho biết Triều Tiên "đã tiếp tục các hoạt động chuẩn bị trên bệ phóng" tại cơ sở phóng tên lửa Sohae (còn gọi là Tongchangri) - dấu hiệu chỉ ra rằng nước này đang sẵn sàng "phóng tên lửa”.

Theo Victor Cha, các chuyên gia cho rằng việc Triều Tiên thiết lập lại các hoạt động tại cơ sở hạt nhân chính là “nỗ lực có chủ ý của nước này nhằm đáp trả kết quả không như mong đợi” của hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Triều lần 2 - để gửi đi một thông điệp thực sự tới Tổng thống Trump và toàn thế giới”. Chuyên gia này cũng cảnh báo rằng những căng thẳng có thể tiếp tục gia tăng giữa Washington và Bình Nhưỡng trước khi mọi việc lắng dịu. Yêu cầu lớn nhất của Triều Tiên trong các cuộc đàm phán – dỡ bỏ một số biện pháp trừng phạt do Hội đồng bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) áp đặt – cho thấy rằng “họ coi sức ép đó là vấn đề gây nhiều khó khăn”. Ông nhấn mạnh: “Một trong những bài học mà cả hai bên rút ra được từ hội nghị thượng đỉnh chính là việc gây sức ép đã có hiệu quả… Và khi đó chúng ta nhận thấy Triều Tiên phản ứng bằng cách khởi động lại các cơ sở mà họ biết rằng điều đó sẽ khiến chúng ta khó chịu…”.

cang thang my trieu len den diem soi
Tổng thống Trump (trái) và nhà lãnh đạo Kim Jong-un. Ảnh tư liệu

Mỹ tuyên bố không lùi bước

Những phát triển tại cơ sở phóng tên lửa của Triều Tiên đã khiến chính quyền Mỹ gặp rắc rối khi nước này vừa hủy các cuộc tập trận quân sự quy mô lớn trên Bán đảo Triều Tiên và thay thế bằng một số cuộc tập trận quy mô nhỏ với mục đích vừa có thể duy trì sự sẵn sàng và vừa có thể xoa dịu chính quyền Kim Jong-un. Tổng thống Trump viết trên mạng xã hội Twitter rằng ông hủy các cuộc tập trận quy mô lớn hơn “để tiết kiệm hàng trăm triệu USD cho Mỹ”.

Tuy nhiên, phía Triều Tiên hôm 7-3 đã lên tiếng bác bỏ thỏa hiệp lớn mà ông Trump đưa ra sau Hội nghị Thượng đỉnh Hà Nội, chỉ trích các cuộc diễn tập quy mô nhỏ hơn chỉ là một “hành vi vi phạm trầm trọng,” và là một “thách thức trực diện đối với mục tiêu và mong muốn của tất cả người dân Triều Tiên cũng như cộng đồng quốc tế vốn hy vọng về một nền hòa bình và ổn định trên Bán đảo Triều Tiên”.

Ngoài những căng thẳng, Cố vấn Bolton hôm 10-3 nói rõ rằng, chính quyền Mỹ sẽ không lùi bước trước những khiêu khích tiếp theo của Bình Nhưỡng. Ông Bolton nói: “Ông Kim Jong-un hiểu rất rõ về vị trí của tổng thống”. Tổng thống Trump “cũng hiểu rất rõ rằng ông sẽ không phạm phải những sai lầm của các chính quyền tiền nhiệm,” bao gồm việc tin rằng Triều Tiên sẽ “tự động tuân thủ khi họ thực hiện các nghĩa vụ”.

Ông Bolton không đề cập cụ thể đến các báo cáo về những động thái gần đây của Triều Tiên, chỉ nói rằng “có rất nhiều hoạt động ở Triều Tiên” và “không có gì trong cuộc chơi này làm tôi ngạc nhiên nữa”. Ông nói thêm rằng “đó là lý do giải thích tại sao chúng ta phải đặc biệt chú tâm vào những gì Triều Tiên đang thực hiện”.

Tổng thống Trump đã nhiều lần nói rằng ông sẽ “rất thất vọng” nếu Bình Nhưỡng chuẩn bị phóng tên lửa. Việc thừa nhận động lực tụt lùi có thể xảy ra là một bước đi hiếm hoi của ông Trump, người từng lớn tiếng tuyên bố sau hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Triều lần thứ nhất tại Singapore rằng “không còn mối đe dọa hạt nhân nào từ Triều Tiên”. Tổng thống Trump cũng phát biểu hồi tháng 6-2019 rằng nhà lãnh đạo Kim Jong-un nói với ông việc Triều Tiên đã “phá hủy” cơ sở hạt nhân Sohae. Vào lúc đó, Tổng thống Trump nói “đó là một việc lớn. Cơ sở này sẽ sớm bị phá hủy”.

Tuy nhiên, ông Trump, người bất ngờ kết thúc sớm cuộc đàm phán với ông Kim Jong-un tại Hà Nội, cho biết Triều Tiên đã yêu cầu quá nhiều về việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt. Tổng thống Trump vẫn tỏ ra "gan lì" khi nhận được các báo cáo cho thấy Triều Tiên đang gia tăng các hoạt động hạt nhân, nói với các PV rằng ông sẽ cảm thấy “ngạc nhiên” nếu Triều Tiên có bất kỳ hoạt động chuẩn bị cho một vụ thử nghiệm hạt nhân nào.

Hiện vẫn cần phải chờ xem liệu sự lạc quan của Tổng thống Mỹ có thể trụ vững hay không. Tuy nhiên, không nên coi các động thái của Triều Tiên là “dấu hiệu cho thấy họ sẽ quay lại việc thử nghiệm hạt nhân và tên lửa”. Đây có thể chỉ là tín hiệu cho thấy Triều Tiên đang cố phát đi để thể hiện quyết tâm của họ.

Hồng Phúc