Công khai thông tin về chất lượng dịch vụ giáo dục để người dân lựa chọn

Cập nhật: 09:19 | 12/02/2019
Thông tin quan trọng nhất đối với người học khi chọn trường là chất lượng giáo dục thực tế của trường như tỷ lệ đỗ ĐH, điểm trung bình thi tốt nghiệp các cấp, tỷ lệ sinh viên ra trường có việc làm, mức lương khởi điểm…

Theo báo cáo Dòng chảy pháp luật kinh doanh 2018, do Phòng Thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa công bố, giáo dục cũng là một trong những lĩnh vực có nhiều văn bản quy phạm được sửa đổi, điều chỉnh trong thời gian qua.

Sau một thời gian hoạt động, giáo dục chủ yếu được thực hiện bởi các cơ sở giáo dục công lập, vài năm trở lại đây, cùng với sự tham gia đầu tư của nhiều thành phần kinh tế, các trường ngoài công lập được thành lập nhiều hơn, mang lại nhiều sự thay đổi trong dịch vụ giáo dục của Việt Nam.

Đằng sau đó là sự gia tăng mạnh về nhu cầu đối với dịch vụ giáo dục cũng như năng lực chi trả cho dịch vụ giáo dục ở Việt Nam. Theo một điều tra năm 2016 của Trung tâm thông tin và dự báo kinh tế của Bộ Kế hoạch và đầu tư, tỷ lệ chi cho giáo dục của mỗi hộ gia đình Việt Nam lên đến 34,7% và nhu cầu dịch vụ giáo dục chất lượng cao ngày càng tăng.

Còn theo thống kê của diễn đàn kinh tế Việt Nam (VBF) năm 2015, có hơn 110.000 học sinh Việt Nam du học tại 47 quốc gia với tổng chi phí gần 3 tỷ USD.

cong khai thong tin ve chat luong dich vu giao duc de nguoi dan lua chon
Trưởng ban Pháp chế VCCI Đậu Anh Tuấn trình bày Báo cáo dòng chảy pháp luật kinh doanh năm 2018. (Ảnh: P. Thảo)

Trình bày báo cáo, ông Đậu Anh Tuấn, Trưởng ban Pháp chế VCCI cho hay, chọn trường, chọn lớp cho con cái là một trong những vấn đề đau đầu với nhiều bậc phụ huynh. Bên cạnh yếu tố chi phí, địa điểm học tập, chất lượng dịch vụ giáo dục là vấn đề quan tâm hàng đầu của các phụ huynh.

Sản phẩm đầu ra của giáo dục là con người và năng lực của con người – tất cả đều là các yếu tố khó nhận diện và đánh giá. Do đó, việc đánh giá chất lượng dịch vụ giáo dục là điều rất khó khăn. Bộ GD&ĐT đã đưa ra nhiều bộ tiêu chí để đánh giá, xếp hạng từ giáo viên, hiệu trưởng cho đến các cơ sở giáo dục.

Hiện tại, các tiêu chí đánh giá các trường được Bộ GD&ĐT quy định chi tiết tại các thông tư về kiểm định chất lượng và công nhận đạt chuẩn quốc gia đối với trường mầm non, trường phổ thông. Còn tiêu chí đánh giá các cá nhân được quy định chi tiết tại các thông tư về chuẩn nghề nghiệp đối với giáo viên.

Tuy nhiên, báo cáo chỉ ra rằng, các quy định về đánh giá chất lượng giáo dục hiện có ít nhất ba vấn đề bất cập:

Thứ nhất, các tiêu chí đánh giá là tiêu chí định tính. Như vậy, kết quả đánh giá phụ thuộc rất nhiều vào chủ quan của người có quyền đánh giá.

Thứ hai, người sử dụng dịch vụ không được tham gia vào quá trình đánh giá. Tất nhiên, trong nhiều trường hợp việc để học sinh (người sử dụng dịch vụ) đánh giá có thể cho kết quả thiếu tính độc lập (do học sinh, đặc biệt là tầm tuổi dưới 18, có thể bị áp lực từ thầy cô - người bị đánh giá) hoặc chưa có đủ năng lực đánh giá. Mặc dù vậy, điều này hoàn toàn có thể khắc phục bằng việc trao quyền đánh giá cho phụ huynh hoặc cựu học sinh, cựu phụ huynh.

Thứ ba, chi tiết kết quả đánh giá không được công khai rộng rãi để các phụ huynh, học sinh căn cứ vào đó để lựa chọn trường, chọn lớp. Mặc dù, bên cung cấp dịch vụ (nhà trường, giáo viên) nắm rõ chất lượng dịch vụ của mình, trong khi đó, người sử dụng dịch vụ lại không có đủ thông tin khi lựa chọn trường nào, lớp nào.

Năm 2017, Bộ GD&ĐT đã ban hành Thông tư 36/2017/TT-BGDĐT yêu cầu các trường phải công khai thông tin về cam kết chất lượng giáo dục và chất lượng giáo dục thực tế, công khai thông tin về cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, nhân lực, công khai thu chi tài chính. Hình thức công khai trên website của trường và niêm yết tại trường.

Tuy nhiên trên thực tế, theo VCCI, việc thực hiện các quy định này vẫn chưa được nghiêm túc. Rất nhiều các cơ sở giáo dục, đặc biệt là ở các cấp phổ thông, không thực hiện trong nhiều năm mà không bị xử lý.

Vì vậy, theo VCCI, Nhà nước cần tập trung vào các quy định yêu cầu kiểm định độc lập, khách quan, trung thực và công khai minh bạch thông tin về chất lượng dịch vụ và giá cả, để từ đó các học sinh và phụ huynh tự quyết định chọn cho mình một dịch vụ phù hợp nhất.

Hải Lý