Dân nuôi ngao vẫn… “ngao ngán” bên cửa sông Lạch Tray

Cập nhật: 17:32 | 22/10/2018
Hiện nay bà con ngư dân tại phường Tràng Cát, quận Hải An, TP Hải Phòng vẫn đang đứng ngồi không yên, sống thấp thỏm lo âu trước nguy cơ tài sản bị mất trắng  theo những tàu cát.  
dan nuoi ngao van ngao ngan ben cua song lach tray
Hàng trăm ngư dân cung chung tiền đầu tư ngao giống thả nuôi đang đứng trước nguy cơ mất trắng.

Trước đó, nhiều hộ ngư dân đã nhiều lần làm đơn cầu cứu đến các cơ quan chức năng bởi họ lo rằng toàn bộ số ngao họ thả ngoài biển sẽ bị mất trắng. Số ngao đó chính là nhà cửa, tài sản cầm cố, vay mượn để thả xuống biển để mong có được cuộc sống khá hơn.

Vào những năm 2012 và 2013, do người dân nhận thấy khu vực bãi bồi phù hợp cho việc nuôi thả ngao nên họ đã cùng nhau khai hoang, dọn bãi, để bắt đầu nuôi thả ngao trên diện tích 500ha. Việc khai hoang tại các vùng kinh tế mới ở đất liền đã khó, thì việc khai hoang ngoài biển lại càng khó khăn bởi phương tiện vận chuyển nguyên vật liệu rất thiếu thốn.

Niềm vui với ngao chưa được trọn vẹn thì vào ngày 18,19-10-2017 ngư dân thấy có một số tàu, xà lan có cả gàu xúc vào sát khu vực bãi nuôi ngao để múc và hút cát khiến cho một số cọc ngao bị đổ, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến ngao giống và ngư trường tại đây.

Người dân đã báo cho Công an quận Hải An và Đồn biên phòng Tràng Cát ra lập biên bản yêu cầu các tàu dừng khai thác tại khu vực này. Lúc đó, bà con được ông Trương Anh Tuấn, đại diện công ty Tân Vũ cho biết công ty đã được thành phố cấp phép cho khai thác 1 mỏ cát tại đây và hợp đồng bán cho Công ty TNHH Hoàng Nam 36 ở Hải Dương đến khai thác.

dan nuoi ngao van ngao ngan ben cua song lach tray
Tàu cát vào khu vực nuôi ngao ngày 18,19-10-2017

Trong khi người dân đang làm đơn kiến nghị đến các cơ quan chức năng xem xét lại việc khai thác của doanh nghiệp này thì vào ngày 28-10-2017 tiếp tục lại có 5 tàu hút cỡ lớn, cùng 1 xà lan có gàu ngoạm, tất cả đều không có biển số, hoặc đã bị che kín kéo vào khu vực bãi ngao khiến cọc ngao, chòi ngao bị đổ, thậm chí họ còn hút luôn cả ngao của người dân.

Ngay lúc đó, người dân đã phải ra ngăn cản để bảo vệ tài sản của mình dưới đáy biển. Hỏi chủ các phương tiện mới biết các tàu này là của Cty truyền thông 18 ở Hà Nội và 1 chiếc của công ty Hoàng Nam 36 Hải Dương.

dan nuoi ngao van ngao ngan ben cua song lach tray
Những cọc ngao bị đâm đổ

Qua đây, có thể thấy sự mập mờ của đơn vị được cấp phép là công ty Tân Vũ, bởi khi được cấp phép, họ phải đăng ký số lượng, ký hiệu tàu với các cơ quan quản lý, trong khi các phương tiện này lại không hề có số hiệu.

Theo tìm hiểu của phóng viên được biết, ngày 29-12-2010, UBND TP Hải Phòng đã cấp giấy phép số 2274/GP-UBND cho phép Cty Tân Vũ được khai thác khoáng sản cát làm vật liệu san lấp khu vực Gồ Nam, cửa sông Lạch Tray.

Tổng diện tích khu vực khai thác là 96 ha với trữ lượng 3.910.686,16 m3 trong thời hạn 18,5 năm kể từ ngày được cấp phép. Tiếp đó, ngày 02-7-2014, UBND TP Hải Phòng đã tiếp tục “cứu cánh” cấp giấy phép sửa đổi bổ sung số 1467/GP-UBND điều chỉnh mục tiêu cung cấp cát làm vật liệu san lấp.

Bởi trước đó, theo giấy phép cũ thì việc khai thác chỉ phục vụ cho việc san lấp tại khu vực Gồ Nam, cửa sông Lạch Tray, phường Tràng Cát. Thế nhưng đơn vị vẫn chưa thể triển khai dự án thì việc san lấp đã xong. Có lẽ vì thế, UBND TP Hải Phòng đã “cứu cánh” cho doanh nghiệp để điều chỉnh mục tiêu cung cấp cát.

Theo điều chỉnh thì việc khai thác của họ sẽ phục vụ san lấp các công trình tại trung tâm thành phố, các vùng lân cận và tuyến đường cao tốc 5B Hà Nội – Hải Phòng và nghiêm cấm chuyển nhượng dự án cho doanh nghiệp khác dưới mọi hình thức. Nhưng đến nay, tuyến cao tốc đã xong từ rất lâu và việc khai thác vẫn chưa vào đâu.

Được biết, doanh nghiệp được cấp phép có tên đầy đủ là Công ty CP Thương Mai – Xây dựng Tân Vũ Hải Phòng (Cty Tân Vũ). Tại Thông báo số 49/TB-HĐND ngày 11-5-2017 về kết luận của Đoàn giám sát chuyên đề HĐND thành phố Hải Phòng đã chỉ ra nhiều yếu kém của đơn vị này.

dan nuoi ngao van ngao ngan ben cua song lach tray
Nếu để khai thác cát thì cũng chẳng còn ngư trường

Theo đó, Cty Tân Vũ chưa huy động được các nguồn vốn để đầu tư hoàn thiện trang thiết bị kỹ thuật khai thác để có đủ năng lực khai thác, thiếu năng lực cạnh tranh để có hợp đồng san lấp, sản lượng khai thác hàng năm còn rất thấp, sản lượng khai thác không đúng giấy phép, do đó giá thành khai thác cao, chưa phát huy được hiệu quả.

Bên cạnh đó, Cty được cấp phép từ năm 2010 vậy mà đến khi thanh tra vẫn nợ Ngân sách Nhà nước trên 2,5 tỷ đồng (chủ yếu là thuế tài nguyên) và nợ tiền cấp quyền khai thác khoáng sản gần 1,7 tỷ đồng.

Đáng chú ý, hệ thống phao tiêu, biển báo ranh giới khu vực khai thác chưa được duy trì thường xuyên theo quy định của pháp luật. Cũng theo kết luận thì đến thời điểm 11-5-2017, phía công ty vẫn chưa thực hiện quan trắc môi trường, báo cáo kết quả quan trắc môi trường theo quy định. Thậm trí, các cơ quan chức năng chưa được đơn vị này báo cáo về việc niêm yết công khai báo cáo đánh giá tác động môi trường.

HĐND thành phố Hải Phòng cũng yêu cầu UBND thành phố chỉ đạo các sở, ngành chức năng có liên quan sớm tham mưu cho UBND thành phố Hải Phòng ban hành quy định về thủ tục thu hồi giấy phép đối với những đơn vị, doanh nghiệp, tổ chức không thực hiện nghiêm túc các quy định của pháp luật về hoạt động khai thác khoáng sản…

Bên cạnh những vi phạm trên, vào năm 2012, doanh nghiệp này đã ký kết một Hợp đồng đánh bắt hải sản với ngư dân tại khu vực được cấp mỏ.

dan nuoi ngao van ngao ngan ben cua song lach tray
Thực hiện cho thuê mặt nước vào mục đích khác trái với quy định của pháp luật mà chỉ bị "nhắc nhở"?

Trước đó, trao đổi với phóng viên, ông Trần Văn Phương - Phó giám đốc Sở TN&MT Hải Phòng (nay là giám đốc) cho biết: “Trên cơ sở báo chí phản ánh, chúng tôi sẽ cho kiểm tra lại, nếu phát hiện sai phạm chúng tôi sẽ đề xuất UBND TP cho thu hồi giấy phép”.

Thế nhưng mới đây, tại buổi làm việc với ông Nguyễn Cảnh Long – Phó Trưởng phòng Khoáng sản Sở TN&MT Hải Phòng, ông Long cho biết: “Khi mời họ lên để làm việc về việc hoạt động sai mục đích tại mỏ đã được cấp phép, họ thừa nhận ngay là có việc đó, có hợp đồng cho thuê…”

Nhưng trái với lời khẳng định của lãnh đạo sở trước đó, ông Long đã cung cấp biên bản làm việc giữa Thanh tra Sở TN&MT Hải Phòng với doanh nghiệp và chỉ “nhắc nhở” Cty Tân Vũ chứ không hề xử lý như đã khẳng định.

Ngư dân cần biển, doanh nghiệp cũng cần biển, nhưng dân và một doanh nghiệp yếu kém thì các cơ quan chức năng tại thành phố Hải Phòng sẽ chọn ai?

dan nuoi ngao van ngao ngan ben cua song lach tray Hàng trăm ngư dân kêu cứu
dan nuoi ngao van ngao ngan ben cua song lach tray Hải Phòng: Ngư dân vẫn thấp thỏm bên bãi ngao

Tuấn Anh