Để chính sách cử tuyển đúng người, đúng việc, tránh lãng phí

Cập nhật: 08:43 | 26/03/2019
Cử tuyển là một chính sách quan trọng của Đảng, Nhà nước để xây dựng, phát triển đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức theo yêu cầu nhiệm vụ, vị trí việc làm và chỉ tiêu biên chế vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi. Tuy nhiên, trong thời gian qua, chính sách cử tuyển đối với học sinh đồng bào dân tộc thiểu số vào các trường ĐH, CĐ có nhiều bất cập. Những thay đổi về chính sách này trong Dự thảo Luật Giáo dục sửa đổi được kỳ vọng sẽ sát người, đúng việc, tránh lãng phí.

Câu chuyện của Thượng úy Bùi Văn Chiến, nhân viên quân khí Đồn biên phòng A Mú Sung, tỉnh Lào Cai có nhiều điểm nghĩ ngợi. Hơn 20 năm gắn bó với mảnh đất biên giới, khó khăn không làm anh suy nghĩ, trăn trở bằng việc vợ anh – chị Tẩn Lệ Hà – một cô gái người Dao, dù được đi học chế độ cử tuyển, tốt nghiệp từ năm 2014 đến nay đã 5 năm, vẫn không xin được việc.

Học xong ngành y, chị Tẩn Lệ Hà hiện đang chờ việc, không dám xin ngang đi đâu, nên chị ở nhà may vá kiếm thêm thu nhập. Thượng úy Bùi Văn Chiến tâm sự rằng: Đây vẫn là việc anh trăn trở, vì vợ anh thuộc diện đi học theo chính sách cử tuyển, cố gắng rất nhiều và quay trở lại quê hương mong được làm đúng ngành nghề đào tạo nhưng hiện nay gần như bỏ phí thời gian học tập đó.

Chuyện của gia đình Thượng úy Bùi Văn Chiến chỉ là một trong rất nhiều trường hợp đi học theo diện cử tuyển nhưng không có việc. Nhiều năm liền, ở nhiều tỉnh, vùng dân tộc thiểu số không có đối tượng cử tuyển, hoặc có nhưng không bố trí được việc làm. Vì thế, việc sửa đổi Luật Giáo dục, quy định lại, ghi rõ về đối tượng, chính sách cử tuyển và sau cử tuyển được xem là cần thiết để chính sách thiết thực, hiệu quả hơn.

de chinh sach cu tuyen dung nguoi dung viec tranh lang phi
Việc gắn trách nhiệm cho địa phương trong việc bố trí việc làm là giải pháp để khắc phục lãng phí nguồn ngân sách và nhân lực hệ cử tuyển hiện nay. (Ảnh: P.T)

Ông Hà Ngọc Chiến – Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội chia sẻ: Cần thu hẹp đối tượng cử tuyển để khắc phục những hạn chế, bất cập trong thực tiễn. Ngoài ra, nếu chỉ có chính sách “ưu tiên tuyển dụng” đối với sinh viên cử tuyển thì chưa thể hiện được tinh thần đổi mới của chính sách này. Do vậy, đối với sinh viên cử tuyển cần có chế độ tuyển dụng đặc thù. Tức là, các địa phương phải bố trí việc làm cho những sinh viên theo diện cử tuyển sau khi tốt nghiệp.

Hiện nay, chúng ta mới bố trí được 40% việc làm cho sinh viên cử tuyển, số còn lại vẫn chưa bố trí được. Vì thế đã đến lúc phải thay đổi chính sách về cử tuyển; trong đó cần nhấn mạnh: Sinh viên hệ cử tuyển sau khi tốt nghiệp phải được sắp xếp, bố trí công việc ngay, tránh lãnh phí ngân sách và nguồn lực của Nhà nước.

Theo bà Lê Thị Nga - Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội, đã là chế độ cử tuyển thì ở địa phương đó phải có nhu cầu mới cử đi học. Cử tuyển rồi thì khi học xong phải bố trí việc làm chứ không phải ưu tiên. Địa phương phải có trách nhiệm về việc này. Có như vậy chính sách cử tuyển mới đi vào cuộc sống và phát huy hiệu quả.

Theo Báo cáo kết quả lấy ý kiến nhân dân về dự thảo Luật Giáo dục (sửa đổi) của Chính phủ, đa số ý kiến nhất trí với đề xuất dự thảo luật là thu hẹp đối tượng cử tuyển. Theo đó: “Nhà nước thực hiện tuyển sinh vào trung cấp, CĐ, ĐH theo chế độ cử tuyển đối với học sinh các dân tộc thiểu số rất ít người; Học sinh dân tộc thiểu số ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn chưa có hoặc có rất ít cán bộ, công chức, viên chức là người dân tộc thiểu số; có chính sách tạo nguồn cử tuyển và tạo điều kiện thuận lợi các đối tượng này vào học trường phổ thông dân tộc nội trú và tăng thời gian học dự bị ĐH”.

Quy định như vậy nhằm khắc phục công tác cử tuyển trong thời gian vừa qua chưa hiệu quả, việc cử tuyển không đúng đối tượng nên không được bố trí công việc, gây lãng phí kinh phí đào tạo; một số địa phương vùng dân tộc ít người, biên giới, hải đảo, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; thiếu cán bộ trầm trọng, đặc biệt là cán bộ dân tộc ít người; việc bố trí nguồn nhân lực là đối tượng cử tuyển sau tốt nghiệp ở một số địa phương còn chưa hiệu quả, nhiều học sinh khi ra trường chưa có việc làm.

Trước đó, nhiều lần trả lời chất vấn đại biểu, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ nhấn mạnh, cử tuyển là chính sách rất ý nghĩa của Đảng, Nhà nước để phát triển nguồn nhân lực vùng dân tộc thiểu số. Để khắc phục tồn tại, Bộ GD&ĐT đã có khảo sát và cho thấy, những vùng đặc biệt khó khăn vẫn còn thiếu cán bộ có chất lượng, rất cần chính sách cử tuyển.

Vì vậy, chính sách này vẫn được đưa vào dự án Luật Giáo dục (sửa đổi) và được thực hiện theo hướng thực chất, gắn trách nhiệm bố trí việc làm của cơ quan, đơn vị cử người đi học và có chính sách mới nâng cao chất lượng học tập của đối tượng cử tuyển.

Việc gắn trách nhiệm bố trí việc làm cho địa phương cử người đi học được cho là giải pháp “tận tay”, đúng và sát tình hình thực tiễn nhất. Việc gắn trách nhiệm ấy theo nhiều ý kiến cũng cần thể hiện rõ trong Luật Giáo dục sửa đổi, có như thế, câu chuyện lãng phí nguồn ngân sách và nhân lực hệ cử tuyển mới khắc phục được.

Phan Thủy

tra-cuu-diem-thi-bottom-article