Kiểm toán nhà nước kiến nghị sửa 160 văn bản để “bịt lỗ hổng”, tránh gây thất thu ngân sách

Cập nhật: 09:43 | 21/05/2019
Kết quả kiểm toán 7 dự án BT cho thấy việc giao đất chỉ định cho nhà đầu tư là trái với quy định của Luật Đất đai.

Tiếp tục Chương trình Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XIV, trình bày báo cáo kết quả kiểm toán năm 2018, Tổng kiểm toán nhà nước Hồ Đức Phớc cho hay, tổng hợp kết quả kiểm toán của 256 báo cáo kiểm toán trong năm 2018 đối với niên độ ngân sách năm 2017, Kiểm toán nhà nước đã kiến nghị xử lý tài chính 92.499 tỷ đồng, trong đó tăng thu 19.858 tỷ đồng, giảm chi ngân sách nhà nước (NSNN) 23.722 tỷ đồng.

Đồng thời, chuyển 05 vụ việc sang Cơ quan Cảnh sát điều tra, kiến nghị điều tra làm rõ để xử lý về hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can 02 vụ. Kiến nghị sửa đổi, bổ sung hoặc hủy bỏ, thay thế 160 văn bản không phù hợp với quy định pháp luật hoặc chưa phù hợp với thực tiễn nhằm bịt lỗ hổng về cơ chế, tránh thất thoát, lãng phí.

Theo Tổng kiểm toán Hồ Đức Phớc, quyết toán thu NSNN là 1.293.627 tỷ đồng, tăng 6,7% so với dự toán; bằng 116,8% thực hiện năm 2016. Song kết quả tăng thu chủ yếu từ tiền sử dụng đất 61.713 tỷ đồng; lợi nhuận, cổ tức được chia cho phần vốn nhà nước đầu tư tại doanh nghiệp 15.201 tỷ đồng. Nếu loại trừ dầu thô, tiền sử dụng đất, thu nội địa chỉ đạt 885.881 tỷ đồng, bằng 98,15% dự toán.

Đáng quan tâm, nợ thuế do ngành thuế quản lý đến 31-12-2017 là 82.659 tỷ đồng, tăng 0,8% so với cùng kỳ của năm 2016 và bằng 8,5% số thực thu NSNN năm 2017.

Theo Báo cáo quyết toán NSNN năm 2017 của Chính phủ, Bội chi NSNN 136.963 tỷ đồng (NSĐP không bội chi, NSTW 136.963 tỷ đồng), bằng 2,74% GDP thực hiện, kết dư NSĐP 129.073 tỷ đồng.

kiem toan nha nuoc kien nghi sua 160 van ban de bit lo hong tranh gay that thu ngan sach
Tổng Kiểm toán Hồ Đức Phớc trình bày báo cáo kết quả kiểm toán năm 2018 (ảnh: Quốc hội)

Dư nợ công đến 31/12/2017 là 3.073.294 tỷ đồng, bằng 61,37% GDP, trong giới hạn cho phép của Quốc hội (65% GDP). Tuy nhiên, nợ công tiếp tục gia tăng so với năm 2016 (tăng 7,13%, số tiền 204.413 tỷ đồng).

Qua kiểm toán chuyên đề đối với một số hoạt động quản lý, sử dụng tài chính, tài sản công cho thấy công tác quản lý hoàn thuế GTGT còn bất cập, chưa thống nhất về cơ chế, chính sách cũng như sai sót trong quá trình tổ chức thực hiện. Hiệu quả sử dụng các dự án sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi chưa tương xứng với nguồn lực đầu tư, chất lượng công trình chưa cao, công nghệ chưa thực sự tiên tiến; các định mức, đơn giá vật tư đặc thù quá cao, tổng mức đầu tư thay đổi nhiều lần, giải ngân chậm... Kết quả kiểm toán 09 chương trình, 23 dự án, KTNN đã kiến nghị xử lý tài chính 21.725 tỷ đồng.

“Kết quả kiểm toán 8 dự án BOT trong năm 2018 cho thấy hầu hết các dự án thực hiện chỉ định Nhà đầu tư, chỉ định nhà thầu thi công; xác định sai, tăng TMĐT; phê duyệt dự án có sử dụng vốn hỗ trợ từ nguồn trái phiếu Chính phủ không đúng nội dung được sử dụng theo Nghị quyết số 65/2013/QH13 của Quốc hội; chưa quy định khung giá vé đối với dự án đầu tư của công trình giao thông; nghiệm thu, thanh toán sai...

KTNN đã kiến nghị giảm thời gian thu phí hoàn vốn của 7/8 dự án là 16,2 năm so với phương án tài chính ban đầu (năm 2017 trở về trước, KTNN đã kiến nghị giảm 227,4 năm của 67 dự án)“, Tổng Kiểm toán nhà nước cho biết.

Bên cạnh đó, kết quả kiểm toán 7 dự án BT cho thấy việc giao đất chỉ định cho nhà đầu tư là trái với quy định của Luật Đất đai. Tạm tính tiền sử dụng đất để xác định giá trị đối ứng khi giao đất cho dự án BT tại thời điểm thực hiện dự án BT, đồng thời xác định giá đất theo phương pháp thặng dư cho phép tính chi phí dự phòng trong chi phí phát triển còn bất hợp lý, không sát hoặc phụ thuộc yếu tố chủ quan dẫn đến giá đất thấp, không sát giá thị trường làm thất thoát lớn tài sản, NSNN.

Bên cạnh đó, các dự án BT thực chất là sử dụng nguồn lực NSNN thuộc nhiệm vụ chi ngân sách của các cấp chính quyền nhưng không quy định phải là dự án cần thiết, thực sự cấp bách là chưa phù hợp với các quy định hiện hành. Hầu hết các dự án chỉ định thầu, làm giảm tính cạnh tranh; thiết kế dự toán không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền thẩm định, phê duyệt; các dự án BT thực hiện chủ yếu bằng vốn vay, làm tăng chi phí đầu tư dự án, tiềm ẩn nhiều rủi ro trong quá trình thực hiện. “Đây là lỗ hổng lớn nhất làm thất thoát tài sản, NSNN”, Tổng Kiểm toán Hồ Đức Phớc cho biết.

Bên cạnh đó, công tác quản lý và sử dụng đất có hạn chế, tiềm ẩn lớn lãng phí, thất thoát, tham nhũng. Qua kiểm toán, KTNN đã kiến nghị xử lý tài chính 334 tỷ đồng. Kết quả kiểm toán cũng cho thấy hệ thống kiểm soát chung và kiểm soát ứng dụng CNTT của Tổng cục Thuế, Tổng cục Hải quan theo quy trình nghiệp vụ chưa đầy đủ, thiếu chốt kiểm soát tự động; phân luồng có sai sót chưa được kiểm soát và các khâu nghiệp vụ không phát hiện các sai sót, gây thất thu cho NSNN…

Từ kết quả kiểm toán, Kiểm toán nhà nước đề nghị Quốc hội phê chuẩn quyết toán NSNN năm 2017 với thu cân đối NSNN 1.683.045 tỷ đồng; chi cân đối NSNN 1.681.414 tỷ đồng; bội chi NSNN 136.963 tỷ đồng, bằng 2,74% GDP thực hiện.

Đồng thời, ban hành nghị quyết chỉ đạo các đơn vị thực hiện đầy đủ, kịp thời các kết luận, kiến nghị hợp lý của KTNN, trong đó hủy bỏ, sửa đổi, bổ sung, ban hành mới 160 văn bản (04 luật; 11 nghị định; 29 thông tư; 15 nghị quyết; 47 quyết định; 54 văn bản khác).

Phương Thảo

tra-cuu-diem-thi-bottom-article