Diện mạo nông thôn mới ở Đồng bằng sông Cửu Long

Kỳ 1: Ngã Bảy trên đường đổi mới

Cập nhật: 15:40 | 11/10/2018
Thị xã Ngã Bảy, nơi từng được coi là “Vương quốc của loài voi”, bởi xưa kia nơi đây vốn là vùng đất hoang sơ bạt ngàn lau sậy, là “điểm hẹn” của những đàn voi. Nghe kể lại quá khứ ấy, ít ai có thể tin rằng, Ngã Bảy hôm nay đã là một thị xã đạt mục tiêu Quốc gia về xây dựng Nông thôn mới (NTM)…

Hành trình đến nông thôn mới

Trong chuyến công tác đầu tháng 10-2018 về tỉnh Hậu Giang, chúng tôi lần đầu tiên biết về những chặng đường đi lên từ một vùng đất hoang sơ. Có lẽ, chỉ về đến Hậu Giang mới được nghe kể tận tường mà lòng rưng rưng xúc động.

Đầu thế kỷ XX, vùng đất này bắt đầu được khởi công đào kênh để khai hoang mở đất. Chỉ hơn 10 năm sau, (từ 1903 đến 1914), bảy nhánh kênh được hình thành, tạo thành một hệ thống giao thông đường thủy thuận lợi để có thể lưu thông đến Cần Thơ, đi Sài Gòn, xuôi xuống Sóc Trăng đi Bạc Liêu, Cà Mau, qua Kiên Giang... Và địa danh mang tên Ngã Bảy có từ đó...

Cùng với bao thăng trầm của lịch sử dân tộc, từ một cánh đồng bạt ngàn lau sậy ngày nào, Ngã Bảy giờ đây đang là một đô thị trù phú, năng động, người dân có cuộc sống ấm no, hạnh phúc do bàn tay siêng năng cần cù, sáng tạo trong phát triển kinh tế.

Những cư dân đầu tiên đến đây đã ra sức lao động, kiên trì biến cánh đồng lau sậy thành những vườn cam trĩu quả; Bến sông bên lở, bên bồi ngày nào nay đã thành bờ kè thẳng tắp, khang trang, sạch đẹp; Những căn nhà xiêu vẹo ven sông ngày xưa, nay trở thành phố xá sầm uất, khang trang trên 07 dòng sông, mang dấu ấn của đô thị vùng sông nước.

Với diện tích tự nhiên 7.851,88ha; thị xã Ngã Bảy có 15.073 hộ, 60.306 người dân của 3 dân tộc anh em sinh sống gồm dân tộc Kinh; dân tộc Khmer và dân tộc Hoa. Về đơn vị hành chính gồm 03 phường và 03 xã với 41 ấp, khu vực.

“Được sự quan tâm chỉ đạo, hỗ trợ của Trung ương, của tỉnh, Đảng bộ, chính quyền và các tầng lớp nhân dân thị xã Ngã Bảy đã thực hiện hoàn thành đạt và vượt các chỉ tiêu Nghị quyết đề ra, hạ tầng kinh tế, xã hội được đầu tư nâng cấp, sản xuất phát triển giúp cho tăng trưởng luôn ở mức cao” – ông Lê Hùng Chiến, Phó chánh văn phòng điều phối NTM thị xã Ngã Bảy chia sẻ.

Một thành tựu không phụ công sức của các cấp chính quyền, các tổ chức Đảng và các tầng lớp nhân dân thị xã Ngã Bảy, đó là năm 2015, đúng dịp kỷ niệm 100 năm thành lập, thị xã Ngã Bảy được công nhận là địa phương về đích NTM. Khi đó, thị xã Ngã Bảy cũng là địa phương đầu tiên của vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long được công nhận hoàn thành mục tiêu quốc gia về xây dựng NTM.

ky 1 nga bay tren duong doi moi
Đường về thị xã Ngã Bảy. Ảnh: Nguyễn Khuê

Những con số biết nói

Theo chia sẻ của ông Lê Hùng Chiến, mặc dù phải trải qua nhiều khó khăn, có nhiều dân tộc sinh sống, nhận thức pháp luật cũng như khả năng phát triển kinh tế không đồng đều; Vấn đề môi trường là một thách thức lớn để đảm bảo đạt tiêu chí xây dựng NTM... Thế nhưng bằng sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị, sự đồng lòng, đoàn kết của người dân, thị xã Ngã Bảy đã sớm hoàn thành các tiêu chí để được công nhận là NTM từ rất sớm.

Tính đến thời điểm được công nhận hoàn thành mục tiêu Quốc gia về xây dựng NTM, tốc độ tăng tưởng bình quân hàng năm đạt 15,84%; vốn đầu tư toàn xã hội 8.322 tỷ đồng; thu nhập bình quân đầu người tăng từ 7,87 triệu đồng năm 2005 lên 45,16 triệu đồng năm 2015, đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân không ngừng được cải thiện.

Hệ thống giao thông nông thôn được đầu tư hoàn chỉnh. Các chính sách an sinh xã hội, chăm lo cho các gia đình chính sách, hộ nghèo, cận nghèo được quan tâm; xây dựng 1.188 căn nhà tình nghĩa, tình thương với kinh phí huy động hơn 49,1 tỷ đồng; có 99% hộ dân sử dụng nước hợp vệ sinh, 99,3% hộ sử dụng điện lưới quốc gia; tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn thị xã giảm từ 24% năm 2005 xuống còn 2,64% năm 2014.

Riêng tỷ lệ hộ nghèo bình quân 03 xã chiếm 3,57%/năm, trong đó có 05/21 ấp không còn hộ nghèo; giải quyết việc làm cho 26.416 lao động; xây dựng mới Bệnh viện đa khoa cấp khu vực quy mô 260 giường, 6 trạm y tế, 19/25 trường học đạt chuẩn quốc gia, đào tạo 303 cán bộ trình độ đại học, thạc sĩ. Cuối năm 2014 thị xã Ngã Bảy được công nhận là đô thị loại III trực thuộc tỉnh Hậu Giang.

Với tổng kinh phí được huy động 847,897 tỷ đồng, phục vụ cho công tác xây dựng NTM, thị xã Ngã Bảy đã trở thành điển hình trong xây dựng NTM của vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long. Tính đến tháng 6-2015, 100% số xã của thị xã Ngã Bảy được công nhận là NTM.

Trong 5 năm triển khai thực hiện xây dựng NTM, hệ thống giao thông nông thôn được đầu tư xây dựng hoàn chỉnh; Đầu tư mới được 204 km, nâng cấp, sửa chữa 19 km đường; xây mới 50 cầu, nâng cấp sửa chữa 104 cầu giao thông với tổng kinh phí đầu tư 155 tỷ đồng. Đầu tư tuyến dân cư vượt lũ Cái Côn với tổng vốn đầu tư 120 tỷ đồng, góp phần ổn định đời sống cho 1.100 hộ dân trên địa bàn nông thôn. Kết quả giao thông nông thôn cơ bản 100% ấp liền ấp, xã liền xã.

Về thủy lợi và lưới điện, đã nạo vét 22 tuyến đê bao chống lũ, 7 tuyến kênh nội đồng với tổng chiều dài 58,422 km với tổng kinh phí đầu tư trên 41 tỷ đồng, khép kín 4.811 ha đạt tỷ lệ 100% đất sản xuất nông nghiệp. Đầu tư kéo mới 12,438 km đường dây trung thế, 21,862 km hạ thế, lắp đặt 16 trạm biến áp với dung lượng 187,5KVA với tổng kinh phí 38 tỷ đồng. Tỷ lệ hộ sử dụng điện an toàn thường xuyên ở khu vực nông thôn chiếm 98,99%.

ky 1 nga bay tren duong doi moi
Khu trung tâm hành chính của thị xã Ngã Bảy. Ảnh: Hòa Vũ

Thị xã đã đầu tư tổng kinh phí gần 100 tỷ đồng để phát triển hệ thống trường học. Đến nay, toàn thị xã có 19/25 trường có cơ sở vật chất đạt chuẩn Quốc, 05 trường đạt chuẩn quốc gia theo 5 tiêu chuẩn của Bộ GD&ĐT, 05 trường chuẩn quốc gia về cơ sở vật chất.

Đặc biệt, thị xã luôn quan tâm đến nhà ở cho hộ nghèo, gia đình chính sách, người có công, hộ có hoàn cảnh khó khăn. Trong những năm qua, toàn thị xã đã xây dựng 1.188 căn nhà tình nghĩa, tình thương, đồng đội với kinh phí huy động hơn 49,1 tỷ đồng. Riêng 03 xã, đã đầu tư xây dựng 667 căn nhà tình thương, 115 căn nhà tình nghĩa, 08 căn nhà đồng đội.

Hỗ trợ lãi suất 4% cho các tổ chức, cá nhân vay vốn để sản xuất kinh doanh được 1.269 hộ với số tiền vay 87,2 tỷ đồng; từ những chính sách hỗ trợ của Nhà nước, tỷ lệ hộ nghèo bình quân 05 năm giảm 1,5%/năm. Đến năm 2015, tỷ lệ hộ nghèo bình quân chiếm 3,57%/năm, trong đó có 05/21 ấp không còn hộ nghèo.

Phong trào “Nông dân sản xuất kinh doanh giỏi”, thị xã xét công nhận cho 3.051 hộ. Điển hình ở xã Đại Thành đã có 18 hộ cho thu nhập 01 tỷ đồng trở lên, 110 hộ thu nhập từ 500 triệu đến dưới 01 tỷ và 450 hộ thu nhập từ 100 đến dưới 500 triệu đồng, xã Tân Thành đã có CLB thu nhập trên 01 tỷ đồng với 52 thành viên và xã Hiệp Lợi có 9 trang trại chăn nuôi với doanh thu 03 tỷ đồng/năm.

Thu nhập bình quân đầu người/năm ở khu vực nông thôn từ 10,83 triệu đồng năm 2010 nâng lên 30,7 triệu đồng/người/năm vào năm 2015, tăng 2,83 lần.

Trong phát triển giáo dục, đã có 100% số xã hoàn thành phổ cập tiểu học, phổ cập THCS. Lao động nông thôn cũng đã được quan tâm đào tạo học nghề và giải quyết việc làm, tỷ lệ lao động qua đào tạo các xã đạt 36,87% (Trong đó, xã Đại Thành đạt 39.32%, xã Tân Thành đạt 25.05% và xã Hiệp Lợi đạt 46.23%).

Hiện nay, bệnh viện Đa khoa khu vực Ngã Bảy với 260 giường bệnh, có 06/06 Trạm y tế, 42 cơ cở khám, chữa bệnh tư nhân. Tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đạt 70,45%.

Về Văn hóa, đã có 100% xã, phường đạt chuẩn văn minh đô thị; 41 ấp văn hóa; Công nhận 96% hộ gia đình văn hóa; hàng trăm hộ gia đình đạt danh hiệu văn hóa tiêu biểu và gương người tốt việc tốt.

ky 1 nga bay tren duong doi moi
Chợ Ngã Bảy: Một trong những tiêu chí góp phần đưa thị xã Ngã Bảy sớm về đích NTM

Những thành tựu nêu trên mà thị xã Ngã Bảy đạt được, có thể nói là điểm sáng về xây dựng NTM không chỉ ở tỉnh Hậu Giang, mà là nhân tố điển hình xây dựng NTM của cả vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long. Theo tìm hiểu của chúng tôi, thị xã Ngã Bảy là đơn vị hành chính cấp huyện, thành, thị đầu tiên ở Đồng Bằng Sông Cửu Long được công nhận đạt chuẩn NTM.

Sau khi được công nhận NTM, thị xã Ngã Bảy không chỉ giữ vững thành quả xây dựng NTM mà còn tiếp tục xây dựng đi lên để phấn đấu là một thị xã NTM nâng cao, tiến tới phấn đấu Ngã Bày là thị xã NTM kiểu mẫu. Ngoài 19 tiêu chí xây dựng NTM theo Chương trình mục tiêu Quốc gia về NTM của Chính phủ, thị xã Ngã Bảy đã xây dựng 16 tiêu chí theo “bộ tiêu chí” xây dựng NTM nâng cao của tỉnh Hậu Giang. Trong đó, xã Đại Thành là địa phương đang dẫn đầu về thực hiện xây dựng NTM nâng cao, tiến tới xây dựng NTM kiểu mẫu. Theo ông Lê Hùng Chiến, hiện nay Trung ương chưa có bộ tiêu chí xây dựng NTM nâng cao. Nhưng thị xã Ngã Bảy đã “đi trước” bằng việc học hỏi các địa phương khác, tự xây dựng bộ tiêu chí “xây dựng NTM nâng cao” gồm 16 tiêu chí.

(Còn nữa...)

Nguyễn Khuê - Hòa Vũ