Kỳ án dưới chân đèo Pha Đin, tỉnh Điện Biên:

Lần thương lượng gần nhất, tòa chỉ chấp nhận số tiền bồi thường oan sai 3 tỷ đồng

Cập nhật: 09:29 | 12/02/2019
Vừa qua, TAND tỉnh Điện Biên vừa tổ chức thương lượng với gia đình bà Đặng Thị Nga, 82 tuổi, trú tại huyện Tuần Giáo, tỉnh Điện Biên, về việc bồi thường cho gần 30 năm bà cùng hai người con trai mang thân phận bị can với tội “Giết người”.  

Tuy nhiên phía tòa án chỉ đồng ý với mức bồi thường 3 tỷ đồng. Trước đó, gia đình bà Nga có đơn yêu cầu bồi thường 18 tỷ đồng. Cụ thể, bà Nga trình bày, bị giam giữ 205 ngày, bị truy tố oan sai 28 năm (từ năm 1990 đến tháng 10-2017) và đề nghị được bù đắp tinh thần gần 2 tỷ đồng, bồi thường tổn thất tinh thần cho 3 người con hơn 3 tỷ đồng.

Những khoản khác như: mất thu nhập, sức khỏe bị ảnh hưởng, chi phí… là 9,6 tỷ đồng. Các con của bà (anh Trịnh Huy Dương, Trịnh Công Hiến) yêu cầu bồi thường hơn 8 tỷ đồng. Đáng chú ý, anh Hiến đã mất vì bệnh tật khi chưa được giải oan. Còn anh Dương phải tha hương, làm ăn xa và không có được công việc ổn định vì thân phận bị can.

Đáng chú ý, tháng 7-2017, TAND tỉnh Điện Biên từng chấp thuận bồi thường 12,5 tỷ đồng và lần thương lượng này thì bất ngờ hạ số tiền. Như lý giải của tòa, chỉ bồi thường tổn thất tinh thần cho ba mẹ con bà trong thời gian bị bắt giam, còn quãng thời gian mang thân phận bị can thì không được tính. Rất nhiều khoản cũng bị bác như: Tổn thất tinh thần đối với 3 người con của bà Nga khi đang ở tuổi vị thành niên; khoản thu nhập bị mất, giảm sút…

lan thuong luong gan nhat toa chi chap nhan so tien boi thuong oan sai 3 ty dong
Bà Nga và con trai không đồng tình với mức thỏa thuận mới mà tòa đưa ra. (Ảnh: Hoa Đỗ)

Theo hồ sơ vụ án, chiều 18-9-1989, bà Nga phát hiện thi thể chồng dưới giếng nước nên báo cơ quan chức năng. Căn cứ khám nghiệm hiện trường, tử thi, CA huyện Tuần Giáo (khi đó thuộc tỉnh Lai Châu) đã khởi tố bà Nga về tội “Giết người”. Vụ án được CA tỉnh Lai Châu giải quyết theo thẩm quyền. Tháng 10-1989, quá trình điều tra mở rộng, CQCA ra quyết định khởi tố ông Hiến và Dương tội “Giết người” và chuyển sang VKSND tỉnh Lai Châu đề nghị truy tố.

Tháng 1-1990, VKSND tỉnh Lai Châu đã ra cáo trạng, truy tố Hiến và Dương tội Giết người, bà Nga được chuyển sang hành vi Che giấu tội phạm. Tháng 4 cùng năm, TAND tỉnh Lai Châu xét xử sơ thẩm tuyên phạt bị cáo Hiến 18 năm tù, Dương 12 năm tù về tội Giết người, bà Nga ba năm tù cho hưởng án treo. Sau đó, cả ông Hiến và Dương đều có đơn xin giảm nhẹ hình phạt. Tuy nhiên, cả hai ông đều thay đổi lời khai, kêu oan, không phạm tội giết cha. Ngày 18-12-1990, Tòa phúc thẩm TAND TC đã tuyên hủy bản án sơ thẩm với lý do có một số thiếu sót trong điều tra. Trong thời gian điều tra bổ sung, ông Hiến và em trai được tại ngoại sau 28 tháng bị tạm giam.

Suốt gần 30 năm, vụ án treo lơ lửng, không có bất cứ kết luận nào dù gia đình bà Nga liên tục gửi đơn kêu oan. Năm 2016, bà Nga gửi đơn tới các cơ quan tố tụng liên ngành của tỉnh Điện Biên. Tháng 9-2017, Chánh án TAND TC đề nghị cơ quan tố tụng liên ngành sớm làm rõ vụ án dưới chân đèo Pha Đin. Ngày 11-10-2017, liên ngành tố tụng tỉnh Điện Biên trực tiếp báo cáo và xin ý kiến chỉ đạo của Liên ngành tố tụng Trung ương về việc giải quyết vụ án và giải quyết đơn của bà Nga; đồng thời chỉ đạo cơ quan tố tụng tỉnh Điện Biên đình chỉ điều tra vụ án, đình chỉ điều tra đối với các bị can Nga, Hiến, Tương, công khai xin lỗi và bồi thường theo quy định pháp luật. Ngày 24-10-2017, TAND tỉnh Điện Biên đã tổ chức xin lỗi công khai ba mẹ con bà Nga vì truy tố, xét xử oan sai.

Hơn ba tháng sau, bà Nga đã gửi đơn đề nghị TAND tỉnh Điện Biên bồi thường các khoản là 18 tỷ đồng.

Trước đó, nhiều người bị truy tố, xét xử oan từng được bồi thường như trường hợp của ông Nguyễn Thanh Chấn, quê Bắc Giang, nhận bồi thường hơn 9 tỷ đồng khi phải trả án về tội “Giết người”; ông Huỳnh Văn Nén, quê Bình Thuận, người nhận án oan liên quan đến "kỳ án vườn điều" được bồi thường hơn 10 tỷ đồng; ông Nguyễn Trần, quê Đồng Nai, nhận hơn 350 triệu đồng vì bị truy tố oan, bắt giam hơn 600 ngày trong vụ án giao cấu với trẻ em.

Hoa Đỗ