Kỷ niệm 63 năm Ngày giải phóng Thủ đô (10-10-1954- 10-10-2017)

Những ngày tháng 10 lịch sử qua bức thư của nguyên Trưởng Ban An toàn khu

Cập nhật: 08:05 | 10/10/2017
Những ngày tháng hào hùng Hà Nội đầu tháng 10-1954 đã được đồng chí Nguyễn Anh Tuấn, nguyên Trưởng Ban An toàn khu (ATK) được Chính phủ cử về Hà Nội cùng đồng đội chuẩn bị cho ngày 10-10, ghi lại thông qua bức thư gửi cho người vợ tên  Phương, lúc này đang là y tá ở ATK. PL&XH xin ghi lại bức thư qua lời kể của con gái của đồng chí Nguyễn Anh Tuấn.

Chuyện về người Trưởng Ban ATK

Năm 28 tuổi, đồng chí Nguyễn Anh Tuấn đã được Bác và Trung ương giao trọng trách làm Trưởng Ban ATK, chịu trách nhiệm chỗ ở, bố phòng an ninh…Chính vì vậy, ông thường xuyên được gặp và được Bác chỉ dạy nhiều điều trong công việc và cuộc sống.

Ngày 10-10-1947, diễn ra đám cưới giữa đồng chí Trưởng Ban ATK với cô y tá tên Phương. Mừng đám cưới cho hai người, Bác Hồ gửi thư chúc mừng, còn Đại tướng Võ Nguyễn Giáp có gửi tấm các-vi-dít với dòng chữ: “Xin chúc mừng anh Tuấn và chị Phương muôn đời tươi đẹp và nỗ lực làm việc cho cuộc kháng chiến. Văn. 10/10”. Năm 1948, bé Quỳnh Dung chào đời, người đỡ đẻ cho bé chính là bác sĩ Trần Duy Hưng, sau này là Chủ tịch đầu tiên của TP Hà Nội. Chính bác sĩ Hưng là người đặt tên cho Quỳnh Dung với ý nghĩa mang tên một loài hoa đẹp, sang, ngát hương thơm cả đêm lẫn ngày.

nhung ngay thang 10 lich su qua buc thu cua nguyen truong ban an toan khu

Đồng chí Nguyễn Anh Tuấn (bên phải) tại ATK. ẢNH GIA ĐÌNH BÀ QUỲNH CUNG CẤP

Trong kí ức của ông Ngô Quốc Thập, nhân viên Ban ATK vẫn còn nhớ như in tờ Giấy thông hành đánh máy trên khổ giấy 10 x15 cm. Phía trên đầu là dòng chữ: Việt Nam dân chủ cộng hòa. Độc lập -Tự do -Hạnh phúc. Góc trái là dòng chữ: Văn phòng Chủ tịch Chính phủ Việt Nam do vị Trưởng Ban ATK trao cho để ông thực hiện trọng trách đón cụ Nguyễn Văn Tố từ thị xã Bắc Cạn vào ATK gặp Bác Hồ để dự một cuộc họp quan trọng. Nội dung Giấy thông hành đề ngày 2-11-1947 như sau: “Ban phụ trách ATK trong Văn phòng Chủ tịch Chính phủ trân trọng giới thiệu cùng các Ủy ban hành chính, kháng chiến (đặc biệt Ủy ban hành chính kháng chiến Định Hóa và Bắc Kạn), các đơn vị bộ đội, công an, các đoàn thể dân quân các địa phương ông Ngô Quốc Thập là nhân viên của ban, có công tác đặc biệt đi Bắc Kạn. Yêu cầu các nhà chức trách hết sức giúp đỡ ông Ngô Quốc Thập về mọi phương diện (nhất là giao thông liên lạc) để cho ông Thập làm tròn công vụ một cách mau chóng và chu đáo...”. Giấy thông hành có chữ ký của ông Nguyễn Anh Tuấn và đóng dấu tròn màu đỏ của Văn phòng Chủ tịch phủ.

Rất tiếc, nhiệm vụ của ông Thập đã không trọn vẹn. Khi ông đang trên đường làm nhiệm vụ thì liên lạc viên báo tin cụ Nguyễn Văn Tố đã bị địch bắt và sau đó bị sát hại.

nhung ngay thang 10 lich su qua buc thu cua nguyen truong ban an toan khu

Từ 5 cửa ô bộ đội ta tiến vào nội thành trong niềm vui đón chào của người dân Hà Nội. ẢNH TƯ LIỆU

Hà Nội trước và sau ngày giải phóng

Trong không khí sôi động của những ngày giải phóng Thủ đô, bà Quỳnh Dung, con gái đồng chí Nguyễn Anh Tuấn và các thành viên trong gia đình lại kể cho nhau về lá thư của bố gửi mẹ trong những ngày tháng 10-1954 khi bố được Chính phủ cử về Hà Nội chuẩn bị cho công tác tiếp quản Thủ đô. Bức thư này, khi mẹ của bà còn khỏe vẫn thường xuyên đọc cho các con nghe.

“…Đầu tháng 10-1954, địch còn ở Hà Nội, chúng ra sức càn quét bắt đồng bào vào Nam để đi lính, làm phu mỏ, phu đồn điền. Chúng dung túng bọn tay sai để cho lính Tây, lính ngụy, lưu manh, côn đồ cướp của, tống tiền, ức hiếp dân lành. Chúng ra sức tuyên truyền nói xấu Chính phủ và quân đội ta. Những tin đồn nhảm đó làm cho nhiều người lo lắng, hoang mang. Địch tổ chức tập hợp lực lượng chuẩn bị để cướp lại chính quyền ở Hà Nội. Đồng bào Thủ đô sống trong không khí vô cùng nặng nề.

Ngày 7-10, đoàn cán bộ tiếp quản của ta vào thông báo 8 chính sách và kỷ luật đối với vùng giải phóng thì nhân dân hết sức vui mừng. Không khí hồ hởi đón bộ đội về giải phóng Thủ đô lan khắp phố phường. Nhiều người ra tận Hà Đông và các nơi lân cận để đón bộ đội.

Đúng 7g ngày 9-10, địch rút hết sang Gia Lâm. Cả Thủ đô thay đổi hẳn. Nhiều cổng chào được dựng lên và trang hoàng lộng lẫy để đón bộ đội. Đèn, hoa, khẩu hiệu, chân dung Bác Hồ… được treo lên. Nhà nào cũng cắm cờ đỏ sao vàng. Những khẩu hiệu:

-Đảng lao động Việt Nam muôn năm!.
-Hoan nghênh Quân đội nhân dân Việt Nam anh dũng trở về Thủ đô!
-Biết ơn Quân đội nhân dân Việt Nam đã giải phóng Thủ đô…

TP Hà Nội đầy cờ hoa. Đúng 7g ngày 10-10, bộ đội ta tiến từ 5 cửa ô vào giải phóng Thủ đô. Bộ binh đi trước, ô tô theo sau. Nhạc binh, văn công trên xe ô tô kết hoa ca hát, hô khẩu hiệu vang trời. Xe 10 bánh kéo pháo vào TP. Bộ đội ăn mặc nghiêm chỉnh, đội mũ có lưới ngụy trang. Bộ đội đi tới đâu, nhân dân ùa ra đón chào đến đấy. Mọi người rất ngạc nhiên vì các anh bộ đội Cụ Hồ rắn rỏi, khỏe mạnh, vui vẻ, không như những lời đồn thất thiệt. Mỗi anh bộ đội đều được tặng một bó hoa tươi. Các nữ sinh mặc áo dài trắng tặng hoa và đón chào bộ đội. Chim bồ câu trắng được thả lên bầu trời Thủ đô. Nhân dân Hà Nội đón chào bộ đội trong không khí hòa bình và đầy tin tưởng. Nhân dân vui vẻ làm ăn. Phố xá lại tấp nập kẻ mua, người bán, kẻ đi, người về và cuộc sống mới đã bắt đầu. Buổi sáng ở các cửa ô người đông như trảy hội. Học sinh lại cắp sách đến trường. Công nhân, viên chức lại ghi tên đi làm. Một số thanh niên theo địch đã tự nguyện ra đầu thú. Một số khác vẫn bí mật chờ thời cơ. Nhưng ta đã lường trước được mọi việc nên luôn giáo dục cho bộ đội tinh thần cảnh giác cao, không khinh địch, chủ quan. Nhất định sớm muộn bọn phản động sẽ bị tiêu diệt.

Các cơ quan và bộ đội về Hà Nội. Địch rút đi, chỉ còn xác nhà. Điện, máy nước chúng phá hết. Bàn ghế, gường, phản không còn chiếc nào. Doanh trại toàn rác rưởi phải dọn hàng tháng mới xong. Sinh hoạt và ăn uống khá hơn. Ta đang mở chiến dịch để giải thích chính sách tiền tệ. Cửa hàng mậu dịch đã mở cửa để bán hàng cho dân.

Hiện nay anh đang rất bận, phải lo việc chung trước. Em và các con cứ chịu khó bám trụ ở trên ấy. Phải giữ gìn sức khỏe. Cấm không được gầy ốm khi trở về Hà Nội đấy nhé! Nhất định ta sẽ thành công em ạ. Mong tất cả đoàn kết, thân ái, tiến bộ”.

*Thư do con gái đồng chí Nguyễn Anh Tuấn - bà Nguyễn Thị Quỳnh Dung cung cấp.

tra-cuu-diem-thi-bottom-article