Phạt tiền người bán đồ ăn chín không đeo găng tay: Cốt lõi vẫn ở cái tâm của người kinh doanh

Cập nhật: 09:25 | 11/10/2018
Ngày 20-10 tới đây, những người bán thức ăn nhưng không che đậy ngăn chặn bụi bẩn, bán thức ăn chín không đeo găng tay sẽ bị phạt. Kể từ khi thông tin xử phạt được đưa vào thực hiện đã nhận được sự ủng hộ của người bán lẫn người mua. Bởi theo người dân, đây là một việc làm quan trọng để hạn chế tình trạng mất an toàn thực phẩm như hiện nay.

Theo đó, theo Nghị định 115/2018, mức xử phạt với hành vi vi phạm điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm trong kinh doanh thức ăn đường phố có thể lên tới 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng. Mức phạt này sẽ được áp dụng với một trong các hành vi: Không có bàn, tủ, giá, kệ, thiết bị, dụng cụ đáp ứng theo quy định của pháp luật để bày bán thức ăn; thức ăn không được che đậy ngăn chặn bụi bẩn; có côn trùng, động vật gây hại xâm nhập; không sử dụng găng tay khi tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm chín, thức ăn ngay.

Ngoài ra, Nghị định cũng quy định phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với một trong các hành vi: Sử dụng dụng cụ chế biến, ăn uống, vật liệu bao gói, chứa đựng tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm không bảo đảm an toàn thực phẩm theo quy định của pháp luật; Người đang mắc các bệnh mà theo quy định của pháp luật không được trực tiếp tham gia kinh doanh thức ăn đường phố,...

Khảo sát tại các khu phố, các chợ dân sinh trên địa bàn Hà Nội, dễ dàng nhận thấy điểm chung ở hầu hết các quầy bán thực phẩm chín là quá trình sử dụng tay không vẫn đang diễn ra thành vòng tròn xuyên suốt. Người bán hàng vừa chế biến thực phẩm, thức ăn cho khách, vừa thu, trả tiền, lau bàn và cứ thế tiếp diễn mà không biết đến sự tồn tại của găng tay nilon. Đáng nói, chính những hành động đó là nguyên nhân, mầm mống gây ra các căn bệnh ung thư với số lượng ngày càng gia tăng trong thời gian gần đây. Theo thống kê của Bộ Y tế thì hiện nay có khoảng 70 % số thực phẩm đường phố bị nhiễm khuẩn, trong đó có E.coli, là loại vi khuẩn gây tiêu chảy, bệnh đường ruột và khuẩn gây tả,…

phat tien nguoi ban do an chin khong deo gang tay cot loi van o cai tam cua nguoi kinh doanh
Nghị định 115/2018 xử phạt người bán hàng dùng tay trần trực tiếp bán thức ăn sẽ bị phạt đến 1 triệu đồng. Ảnh: V.Khuê

Trước thực trạng mất an toàn thực phẩm vốn vẫn đang tồn tại từ lâu nay, với mức xử phạt được quy định cụ thể tại Nghị định 115, đa phần người dân đều đồng tình ủng hộ quy định này. Họ mong muốn mức xử phạt sẽ được triển khai rộng khắp không chỉ ở các TP lớn mà hầu hết các vùng quê nông thôn.

Một bà nội trợ chia sẻ: “Nếu thực hiện xử phạt đúng theo Nghị định thì chúng tôi rất vui, người tiêu dùng sẽ được hưởng lợi. Mong rằng các cấp chính quyền sẽ giám sát, kiểm tra để xử phạt nghiêm những người bán hàng còn vi phạm. Đặc biệt ở các vùng quê luôn là nơi tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm lớn nhất. Bởi ở TP vẫn được các đoàn kiểm tra, lấy mẫu thực phẩm xét nghiệm, giám sát,.. còn ở quê như chúng tôi cả năm cũng không có đoàn nào kiểm tra và dân muốn kêu cũng không biết phải phản ánh với ai”.

Liên quan đến vấn đề này, PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh - Khoa Công nghệ thực phẩm, ĐH Bách khoa Hà Nội cho rằng, quy định ít có tính khả thi bởi sau khi quy định có hiệu lực, các cửa hàng, nhà hàng ăn uống sẽ thường xuyên được các cơ quan chức năng kiểm tra về vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm. Do đó, người bán hàng sẽ đeo găng tay để đối phó. “Đeo găng tay là hình thức để đoàn kiểm tra thấy người bán đồ ăn chín có đeo khi bán thực phẩm chín nhưng sau khi đoàn kiểm tra đi, họ lại tháo ra hoặc nếu có đeo thì người ta lại dùng chính cái đôi găng tay bốc bún, bánh phở để bốc than, đếm tiền. Liệu hỏi, lúc đó có đảm bảo vệ sinh và cơ quan chức năng sẽ xử phạt như thế nào”, ông Thịnh nói.

Trong khi đó, ông Trần Ngọc Tụ - Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Hà Nội (Sở Y tế Hà Nội) cho rằng, trong trường hợp thức ăn đường phố không cần giấy phép chứng nhận nhưng phải thực hiện đầy đủ quy định về an toàn thực phẩm. Việc xử phạt đưa ra thì cá nhân phải thực hiện theo pháp luật. “Việc xử phạt chỉ là hình thức răn đe, xử phạt hôm nay nhưng ngày mai họ lại tiếp tục thì không có ý nghĩa. Cái chủ yếu ở đây chính là những khách hàng, nếu cơ sở không đảm bảo vệ sinh thực phẩm thì khách hàng không đến ăn. Nếu làm được như vậy thì chắc chắn mọi quy định sẽ thực hiện tốt”, ông Trần Ngọc Tụ nói thêm.

Còn luật sư Bùi Đình Ứng (Đoàn Luật sư Hà Nội) cho rằng, việc Chính phủ đưa ra quy định nâng mức xử phạt nhiều hành vi vi phạm trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh thực phẩm như người bán thức ăn đường phố để tay trần tiếp xúc thức ăn sẽ bị phạt từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng là cần thiết. Tuy nhiên chỉ tăng mức phạt tiền thôi là chưa đủ, vì đây liên quan đến ý thức, trách nhiệm của người bán hàng nên cần đẩy mạnh tuyên truyền cho người dân biết rõ để không vi phạm.

Theo luật sư Ứng, thực tế đã có nhiều quy định được ban hành nhưng không thấy thực hiện, chỉ dừng lại ở quy định rồi để đó, như Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá, rất nhiều người vẫn hút thuốc lá tại nơi công cộng, công sở nhưng rất ít người bị phạt. Thậm chí, nhiều nơi lãnh đạo vẫn hút thuốc thì làm sao phạt được nhân viên và người dân. “Nếu không thực hiện một cách công bằng, nghiêm túc sẽ dẫn đến tình trạng người dân không đồng tình trong việc xử phạt, ví dụ như nhiều người mắc cùng một lỗi mà có người bị phạt, có người lại không bị xử lý. Do đó, dễ dẫn đến tâm lý nhiều người vi phạm không phục”, luật sư Bùi Đình Ứng phân tích.

Nhiều ý kiến cho rằng, nếu xử phạt hành chính trong việc đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm thì chủ hàng, người kinh doanh vẫn có thể tái phạm ở mức độ cao hơn, để bù lỗ cho vi phạm những lần trước đó. Đặc biệt là khi thói quen của con người vốn đã trở thành cố hữu. Vì vậy, để đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm nói chung và an toàn thực phẩm đối với hàng ăn vỉa hè nói riêng, thì cơ quan quản lý Nhà nước không chỉ tăng cường tuyên truyền, vận động, giáo dục người bán hàng, mà cần phải tăng chế tài xử phạt ở mức cao nhất có thể, thậm chí là áp dụng Luật hình sự. Tránh việc ban hành nhiều quy định nhưng lại không triệt để trong khâu xử lý và làm mất tính răn đe, tính nghiêm minh của pháp luật. Ngoài ra, cơ quan chuyên ngành cần tăng cường giám sát các cơ sở bán đồ ăn ở mọi mặt.

Theo BS Minh Hương, Trung tâm Tư vấn sức khỏe y tế Minh Hương (Hà Nội), người tiêu dùng nên tránh ăn một số loại thực phẩm bày bán ngoài vỉa hè, cơm bình dân gần khu vực trường học, BV, đồ ăn chưa được nấu chín như gỏi, nem chua, tiết canh… vì những đồ ăn trong quán cơm này không đảm bảo vệ sinh từ khâu sơ chế đến khâu thành phẩm. Ngoài ra, bát đũa, giấy ăn, bụi bặm cũng có thể gây ra ngộ độc thực phẩm. Đối với đồ uống, nên tránh dùng trà sữa, đồ uống được chế biến từ phẩm màu, chất tạo mùi, tạo màu không rõ nguồn gốc.

Việt Khuê