Quản lý rượu bia theo nguyên tắc quản lý chất gây nghiện?

Cập nhật: 09:36 | 27/04/2019
Để hạn chế sự tiếp cận của trẻ vị thành niên và giới trẻ với rượu bia, đồ uống có cồn, ông Nguyễn Việt Hưng, quyền Điều phối viên Liên minh phòng chống các bệnh không lây nhiễm Việt Nam cho rằng: Luật Phòng chống tác hại của rượu bia cần có điều khoản quy định cụ thể về mốc tuổi giới hạn tiếp xúc với đồ uống có cồn.

Tại Hội thảo Xây dựng chính sách về Phòng, chống tác hại của rượu bia (PCTHRB) do Bộ Y tế phối hợp với Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tổ chức, ông Nguyễn Việt Hưng nhấn mạnh: Sử dụng rượu bia gây tổn thất về cả kinh tế, sức khỏe và xã hội, ảnh hưởng đến an toàn và sự phát triển của mọi cá nhân, gia đình, quốc gia. “Rượu bia, đồ uống có cồn là chất gây nghiện, gây ngộ độc cấp và mạn tính cần phải thực hiện theo nguyên tắc “khoa học quản lý chất gây nghiện đối với đời sống con người”.

Đồng thời phân loại sản phẩm đồ uống theo độ cồn chứa trong sản phẩm cho mục tiêu phòng chống nguy cơ ngộ độc cấp và mạn tính khi sử dụng sản phẩm có chứa loại hóa chất này. Alcohol (cồn) là thành phần chính có trong rượu bia, là chất gây ung thư nhóm 1 (cùng nhóm với amiang, benzene, chất phóng xạ uranium, tia X...) và không có bất cứ mức uống rượu bia nào, mức alcohol nào, là có lợi cho sức khoẻ. Do vậy, cần phải đưa ra định nghĩa rõ về rượu bia, đồ uống có cồn, độ cồn.

quan ly ruou bia theo nguyen tac quan ly chat gay nghien
Có tới 44% người uống rượu bia ở Việt Nam ở mức gây hại. Ảnh T.A

Rượu bia gây ảnh hưởng nguy hại đến chất lượng đạt được của 13/17 chỉ tiêu phát triển bền vững của Việt nam. Các biện pháp hiệu quả nhất để PCTHRB theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới gồm tăng thuế và giá; kiểm soát quảng cáo-khuyến mại-tài trợ, hạn chế tính sẵn có của rượu bia.

Ông Nguyễn Việt Hưng nhấn mạnh, Luật cần có điều khoản quy định cụ thể đảm bảo tránh sự tiếp cận của trẻ vị thành niên và giới trẻ trong giới hạn độ tuổi quy định. Thiết lập mốc tuổi giới hạn tiếp xúc với đồ uống có cồn thực sự cụ thể: Dưới 2,5% độ cồn thì cho tự do; từ 2.5% độ cồn phải đủ 18 tuổi; từ 3% độ cồn phải đủ 21 tuổi; từ 15% độ cồn trở lên phải đủ 23 tuổi. Mức độ cồn có trong sản phẩm rượu bia là tiêu chí định danh nguy cơ gây ngộ độc cấp tính, đánh giá mức độ nghiện và tác hại bệnh tật lâu dài của người tiêu dùng, là cơ sở để thiết kế các biện pháp quản lý thị trường quảng cáo, tiếp thị và đánh thuế cho mục tiêu PCTHRB và đồ uống có cồn khác.

Cần xác lập nồng độ cồn có trong sản phẩm rượu, bia và đồ uống có cồn làm cơ sở cho công tác quản lý thương mại, phòng tránh tác hại, làm cơ sở để đánh mức thuê tiêu thụ đặc biệt. Thiết lập các mốc độ cồn phục vụ bảo vệ sức khoẻ cộng đồng, ngăn ngừa tác hại xã hội, quản lý thị trường kinh doanh, tiêu thụ, đánh thuế loại sản phẩm gây nghiện này, từ dưới 2,5% độ cồn (nhẹ); 2,5%-dưới 3% (trung bình); 3,0% trở lên mạnh.

Cùng đó, cần thiết lập chế tài kiểm soát vi phạm và xử phạt nặng đối tượng vi phạm giới hạn tuổi ở tất cả các điểm kinh doanh rượu bia và đồ uống có cồn dưới mọi hình thức; tại các môi trường công cộng, các điểm vui chơi giải trí, cả tại gia đình, bằng cơ chế người dân giám sát đi kèm hệ thống thanh, kiểm tra tra ngẫu nhiên thực hiện bởi cả Chính phủ và các tổ chức y tế dự phòng, ông Nguyễn Việt Hưng đề xuất.

Theo cảnh báo của WHO, tại Việt Nam, sản lượng rượu, bia và đồ uổng có cồn khác được sản xuất gia tăng nhanh qua các năm trong khi thế giới đang giảm dần. Năm 2015, Việt Nam sản xuất 3.4 tỷ lít bia, 70 triệu lít rượu công nghiệp vả khoảng 250 triệu thủ công.

Cùng với tỷ lệ sản xuất tăng là tỷ lệ sử dụng rượu, bia ở Việt Nam đang ở mức báo động. Bình quân mỗi người Việt Nam tiêu thụ khoảng 6.6 lít cồn/người/năm, tỷ lệ nam giới và thanh thiếu niên sử dụng rượu, bia đều ở mức cao. Trong đó tỷ lệ nam giới sử dụng rượu bia ở mức có hại là vấn đề đáng báo động.

Điều tra nguy cơ bệnh lây nhiễm năm 2015 cho thấy 44% người uống rượu bia ở Việt Nam uống quá độ, đây là hình thức uống rượu nguy hiểm. Nếu uống 6 cốc bia trong một dịp/lần sẽ rất nguy hại-đó là uống rượu bia quá độ. Việc sử dụng rượu bia ở Việt Nam dẫn đến 79.000 ca tử vong năm 2016, hàng trăm nghìn người khác phải nhập viện điều trị liên quan đến rượu bia.

Việc sử dụng rượu, bia không phù hơp gây ảnh hưởng đến sức khỏe và xã hội cho cá nhân người uống cũng như những người xung quanh và cộng đồng. Sử dụng rượu, bia là nguyên nhân trực tiếp của hơn 30 loại bệnh không lây nhiễm như: Tim mạch (đột quỵ, suy tim, cao huyết áp, phình động mạch chủ); tiêu hóa/rối loạn tiêu hóa (xơ gan, tổn thương gan, viêm tụy); ung thư (ung thư khoang miệng, vòm họng, thanh quản, thực quản, đại-trực tràng, gan, vú).

Sử dụng rượu bia được xếp vào hàng thứ 3 trong số các nguyên nhân dẫn đến tử vong sớm và tàn tật trên thế giới. Sử dụng rượu bia còn tác động nghiêm trọng đến lĩnh vực kinh tế-xã hội như: Bạo lực gia đình, mất trật tự an toàn xã hội, tội phạm, đói nghèo, thương tích, rối loạn sử dụng rượu bia. Năm 2016, tử vong do tai nạn giao thông do liên quan đến rượu bia chiếm 41% tổng số ca tử vong do thương tích liên quan đến rượu bia.

Thịnh An

tra-cuu-diem-thi-bottom-article