Quốc hội giám sát tối cao về phòng, chống xâm hại trẻ em

Cập nhật: 08:48 | 11/06/2019
Ngày 10-6, với 446 đại biểu biểu quyết tán thành (chiếm tỷ lệ 92,15%), Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về Chương trình giám sát của Quốc hội năm 2020.

Báo cáo tiếp thu, giải trình ý kiến đại biểu Quốc hội về dự thảo Nghị quyết về Chương trình giám sát của Quốc hội năm 2020, Tổng thư ký - Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Hạnh Phúc cho biết, về cơ bản, các đại biểu Quốc hội tán thành với nội dung Tờ trình và dự kiến chương trình giám sát của Quốc hội năm 2020.

Về giám sát chuyên đề, chuyên đề về “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về phòng, chống xâm hại trẻ em” đã được đa số đại biểu Quốc hội lựa chọn với tỷ lệ 79,13% để tiến hành giám sát tối cao tại kỳ họp thứ 9 (tháng 5-2020). Ngoài ra, có ý kiến đề nghị mở rộng phạm vi giám sát đối với chuyên đề về trẻ em, theo đó, nên chọn tên chuyên đề là “việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo vệ trẻ em”; đồng thời, cần xác định rõ phạm vi về mặt thời gian thực hiện giám sát.

quoc hoi giam sat toi cao ve phong chong xam hai tre em
Thảo luận tại Hội trường Quốc hội, nhiều ý kiến đại biểu Quốc hội tán thành việc giám sát thực hiện chính sách pháp luật về phòng, chống xâm hại trẻ em (ảnh:quochoi.vn)

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho rằng, tình trạng xâm hại trẻ em thời gian vừa qua đang là vấn đề nóng của xã hội, được cử tri và nhân dân cả nước đặc biệt quan tâm. Việc lựa chọn nội dung chuyên đề theo đề xuất của Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhằm bảo đảm tính chuyên sâu, hiệu quả của chuyên đề và phù hợp với thời gian, nguồn lực của Quốc hội. Bên cạnh đó, Luật Trẻ em mới được ban hành tại kỳ họp thứ 11, Quốc hội khóa XIII và có hiệu lực kể từ tháng 6-2017, nên các chính sách liên quan đến bảo vệ trẻ em đang tiếp tục được triển khai thực hiện. Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ tiếp tục giao các cơ quan của Quốc hội tăng cường giám sát, trường hợp cần thiết sẽ tổ chức các phiên giải trình để bảo đảm thực hiện có hiệu quả các quy định của Luật Trẻ em. Do vậy, xin được giữ như dự kiến.

Trước đó, thảo luận tại Hội trường về dự kiến Chương trình giám sát của Quốc hội năm 2020, nhiều ý kiến đại biểu Quốc hội cũng đã nhất trí lựa chọn giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về phòng, chống xâm hại trẻ em.

Dẫn số liệu thống kê của Thư viện Quốc hội cung cấp, trong hai năm 2017 - 2018 và quý 1 năm 2019 toàn quốc xảy ra 3.499 vụ với 3.546 trường hợp trẻ em bị bạo lực xâm hại được phát hiện, trong đó trẻ em bị xâm hại tình dục chiếm hơn 60%, đại biểu Triệu Thị Thu Phương (Bắc Kạn) cho biết, những hành vi, vụ việc bạo lực xâm hại trẻ em chỉ khi chạm ngưỡng hình sự mới bị phát hiện, xử lý. Do đó, những con số được nêu ra có thể chỉ là phần nổi của tảng băng chìm.

Theo đại biểu, trên thực tế, con số này còn rất lớn vì trẻ em và gia đình của nạn nhân không tố giác vì e ngại lộ thông tin, ảnh hưởng đến trẻ em và gia đình. Đáng chú ý, trẻ em bị xâm hại tình dục, bởi người thân trong gia đình chiếm tỷ lệ cao với 21,3%; gần 60% số trẻ em bị xâm hại bởi người quen, hàng xóm, ước tính khoảng 68,4% trẻ em từ 1 đến 14 tuổi phải chịu ít nhất một hình phạt về thể chất hoặc tâm lý bởi các thành viên trong gia đình. Tính chất vụ việc bạo lực xâm hại trẻ em ngày càng nghiêm trọng, gây bức xúc trong xã hội.

Đại biểu nhận định, một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên là do công tác bảo vệ trẻ em ở nhiều nơi chưa được quan tâm đúng mức, kịp thời, không ít trẻ em vẫn chưa nhận được sự quan tâm, chăm sóc, giáo dục, bảo vệ cần thiết nên bị xâm hại cả về thể xác lẫn tinh thần; nhiều vụ việc, hành vi xâm hại trẻ em chưa được phát hiện, ngăn chặn kịp thời, có vụ việc xử lý chưa nghiêm; văn bản quy phạm pháp luật còn có những khoảng trống nhất định, còn thiếu các quy định triển khai chính sách về bảo vệ trẻ em; thiếu đội ngũ cán bộ làm công tác trẻ em và còn thiếu sự quan tâm, giám sát của các cơ quan dân cử.

“Với thực trạng trên, tôi đề nghị Quốc hội ưu tiên đưa vào Chương trình giám sát năm 2020 đối với chuyên đề này nhằm rà soát đánh giá lại các quy định của pháp luật để kịp thời sửa đổi, bổ sung và tiếp tục hoàn thiện cơ chế chính sách pháp luật liên quan đến bảo vệ trẻ em nói chung, phòng, chống bạo lực, xâm hại trẻ em nói riêng”, đại biểu Triệu Thị Thu Phương nói.

Cùng quan điểm, đại biểu Tô Văn Tám (Kon Tum) nhấn mạnh: Hiện tại, trẻ em chiếm 1/4 dân số. Trẻ em được xác định, được nhận thức là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của đất nước. Do vậy, trẻ em cần phải được coi là những công dân đặc biệt, được Nhà nước gia, đình và xã hội chăm sóc, tạo môi trường lành mạnh để phát triển toàn diện về thể chất, trí tuệ và đạo đức. Việc bảo vệ, chăm sóc, giáo dục, đảm bảo quyền trẻ em được sống an toàn, hạnh phúc là đảm bảo cho tương lai phát triển bền vững của đất nước.

Theo đại biểu, chính sách pháp luật về trẻ em hiện nay không chỉ quan tâm giải quyết hậu quả, chăm sóc, giáo dục trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt mà còn chú trọng việc chủ động phòng ngừa, can thiệp sớm, loại bỏ những nguy cơ tổn hại đến trẻ em, đã và đang thực hiện có hiệu quả. Nhưng quá trình thực hiện bảo vệ trẻ em trước những tổn hại còn nhiều vấn đề bức xúc mà dư luận quan tâm, đó là bạo lực trẻ em. Trẻ em vừa bị bạo lực trong gia đình, vừa bị bạo lực trong nhà trường và ngoài xã hội. Hành vi bạo hành bao gồm cả thể chất và tinh thần, trẻ em bị bạo hành ờ tất cả các giai đoạn của tuổi thơ. Vì vậy, việc giám sát thực hiện chính sách, pháp luật về phòng, chống xâm hại trẻ em theo đại biểu Tô Văn Tám là cần thiết.

Đại biểu Nguyễn Quang Dũng (Quảng Nam) cũng đồng tình việc giám sát chuyên đề này với những lý do các đại biểu đã nêu, đồng thời bổ sung thêm 2 lý do. Đó là qua giám sát sẽ phát hiện vấn đề về luật pháp còn bất cập, để từ đó hoàn thiện về chính sách pháp luật, cũng như quy định của pháp luật trong việc phòng, chống bạo lực và xâm hại trẻ em. Ngoài ra, thông qua giám sát giúp cho các cơ quan tố tụng xây dựng quy trình xử lý hiệu quả hơn với các hành vi vi phạm pháp luật cũng như tội phạm xâm phạm bạo lực gia đình và xâm hại trẻ em.

Theo Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Hạnh Phúc: Tiêu chí lựa chọn vấn đề giám sát là các vấn đề bức xúc nổi lên ở tầm vĩ mô, ảnh hưởng lớn đến vấn đề kinh tế - xã hội. Đồng thời được đại biểu Quốc hội, cử tri và nhân dân cả nước quan tâm và không trùng với các chuyên đề đã giám sát trong thời gian gần đây, đảm bảo cân đối giữa các lĩnh vực, phạm vi giám sát với các điều kiện thực tế của các cơ quan của Quốc hội.

Theo Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Hạnh Phúc: Tiêu chí lựa chọn vấn đề giám sát là các vấn đề bức xúc nổi lên ở tầm vĩ mô, ảnh hưởng lớn đến vấn đề kinh tế - xã hội. Đồng thời được đại biểu Quốc hội, cử tri và nhân dân cả nước quan tâm và không trùng với các chuyên đề đã giám sát trong thời gian gần đây, đảm bảo cân đối giữa các lĩnh vực, phạm vi giám sát với các điều kiện thực tế của các cơ quan của Quốc hội.

Thanh Hải

tra-cuu-diem-thi-bottom-article