Sau quy định không quay phim, ghi âm là thông điệp minh bạch công việc của người dân và chính quyền

Cập nhật: 20:04 | 12/01/2019
Ngày 3-1-2019, UBND TP Hà Nội đã ban hành Nội quy về việc tiếp công dân tại Trụ sở tiếp công dân TP, trong có quy định: “Không quay phim, chụp ảnh, ghi âm khi chưa có sự đồng ý của người tiếp công dân”. Qua văn bản này, UBND TP muốn gửi đi thông điệp minh bạch rõ công việc của bộ phận tiếp dân và công dân.

Cần thiết và phù hợp quy định pháp luật hiện hành

Trao đổi với PV, luật sư Hoàng Văn Hướng, Trưởng Văn phòng luật sư Hoàng Hưng, Đoàn luật sư TP Hà Nội cho rằng, quy định “không quay phim, chụp ảnh, ghi âm tại trụ sở tiếp dân khi chưa có sự đồng ý của người tiếp công dân” là cần thiết và phù hợp quy định pháp luật hiện hành. Theo hệ thống pháp luật về tiếp công dân cũng như đảm bảo quyền giám sát của công dân (Hiến pháp năm 2013, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo và Luật Tiếp công dân…), tất cả đều cho phép công dân có quyền giám sát, đảm bảo tính công khai và dân chủ trong hoạt động tiếp dân. Dù vậy, cùng với đó, có nguyên tắc phải đảm bảo an ninh, an toàn, trật tự trong khu vực cơ quan công quyền và tiếp công dân. Điều 16 của Luật Tiếp công dân có nêu vấn đề phối hợp trong việc bảo vệ tại trụ sở tiếp công dân, người tiếp công dân, tức là đảm bảo an ninh, an toàn và trật tự cho người tiếp công dân tại trụ sở cũng như người đến làm việc.

Quyết định số 12/QĐ-UBND đang vận dụng nguyên tắc đảm bảo an ninh, an toàn ở khu vực tiếp công dân. Còn về vấn đề ghi âm, ghi hình tại trụ sở tiếp công dân, chúng ta cần lưu ý, quyền giám sát của công dân không chỉ gồm quay phim, ghi âm, ghi hình mà có thể thực hiện bằng rất nhiều cơ chế. Nếu bất kể công dân nào đến trụ sở tiếp công dân đều có thể đưa máy điện thoại, gí vào mặt người tiếp mình rồi livestream lên mạng xã hội thì hình ảnh đó không bao giờ đẹp được.

Luật sư Hướng nói: “Việc tổ chức ghi âm, ghi hình phải do cơ quan công quyền thực hiện, đảm bảo tính khách quan và đúng mục đích để giám sát các hành vi hành chính của người tiếp công dân. Chúng ta không thể để xảy ra tình trạng lợi dụng việc đó để xâm phạm an ninh, an toàn và tính tôn nghiêm của trụ sở tiếp công dân. TP cần tiếp tục cải cách hoạt động tiếp công dân, từ vấn đề bố trí cán bộ phù hợp, chất lượng tiếp công dân đến trang bị cơ sở vật chất... Nếu làm tốt các việc này, công tác tiếp dân trên địa bàn Hà Nội sẽ được cải thiện hơn nữa”.

sau quy dinh khong quay phim ghi am la thong diep minh bach cong viec cua nguoi dan va chinh quyen
Hà Nội đang là địa phương dẫn đầu cả nước về cải cách hành chính. Ảnh tư liệu

Không có chuyện TP làm khó công dân

Từ năm 1998 đến 2000, khi đó UBND TP Hà Nội có rất nhiều chỉ thị và quyết định về việc giao đất nông nghiệp, ổn định cuộc sống lâu dài cho người dân. Đáng nói nhất là Quyết định 4171/QĐ-UB của UBND TP về việc triển khai đợt 2 công tác giao đất nông nghiệp cho hộ gia đình, cá nhân để sử dụng vào mục đích sản xuất đất nông nghiệp trên địa bàn TP. Đây là chủ trương hết sức nhân văn vì cuộc sống của người dân.

Tuy nhiên, tại UBND xã Cổ Nhuế tới UBND huyện Từ Liêm (nay là hai phường Cổ Nhuế 1 và Cổ Nhuế 2 thuộc quận Bắc Từ Liêm) rất nhiều xã viên có đầy đủ tiêu chuẩn được cấp đất bị gạt ra khỏi danh sách giao đất mà không rõ lý do. Từ người có đất canh tác, cuộc sống bám vào ruộng đồng, trong phút chốc họ trở nên trắng tay. Trong số này phải kể tới 6 hộ dân xã Cổ Nhuế (nay là phường Cổ Nhuế 1 và 2) gồm: Đỗ Thị Yến, Chu Thị Nhàn, Nguyễn Thị Từ Huệ, Ngô Thị Quý, Chu Hữu Sinh và Đỗ Thị Vinh. Trao đổi với PV, bà Đỗ Thị Yến cho biết, đến giờ gia đình bà và 5 hộ dân nói trên vẫn đấu tranh đòi quyền lợi chính đáng và luôn mong muốn UBND TP sẽ vào cuộc làm rõ sự vất vả của các hộ dân.

Tôn trọng pháp luật, tôn trọng các cấp chính quyền luôn là tiêu chí hàng đầu được bà Yến và các hộ liên quan đặt lên hàng đầu. Bà Yến nói: “Sẽ chẳng có gì khó khăn, nếu như hai bên làm việc tôn trọng nhau, việc các bên to tiếng ngay tại buổi làm việc là không nên. Vừa rồi, bà rất yên tâm khi nghe đại diện UBND TP giải thích rất rõ về việc sử dụng các thiết bị ghi âm, ghi hình trong các buổi tiếp dân. Cụ thể, tất cả nội dung ghi âm, ghi hình đều phải được thực hiện một cách công khai minh bạch, sau đó lập biên bản để hai bên thống nhất với nhau về nội dung. Việc sử dụng sau đó cũng được thực hiện một cách công khai minh bạch. Quan điểm này của UBND TP Hà Nội không làm khó công dân, đúng hơn TP đang muốn minh bạch hóa công việc, minh bạch hóa chứng cứ cho các bên.

Trước đó, trả lời báo chí, ông ông Lê Đình Cung, Phó Trưởng Ban thường trực Ban tiếp công dân TP Hà Nội cũng giải thích rõ, nếu công dân sợ nếu không ghi âm, ghi hình sẽ mất bằng chứng thì có thể yên tâm rằng, sau buổi tiếp, công dân được nhận phiếu nhận đơn của cán bộ tiếp công dân hoặc biên bản xác nhận nội dung buổi tiếp giữa người tiếp và công dân. Trên phiếu nhận đơn sẽ ghi ngày, giờ làm việc, và nội dung làm việc của công dân, ghi nhận đã nhận đơn của công dân. Còn trong nhiều trường hợp khác, ví dụ công dân đi thành đoàn có nhiều nội dung khác nhau sẽ được bộ phận tiếp dân lập biên bản ghi nhận các nội dung công dân kiến nghị. Cán bộ lập biên bản có sự đồng thuận của cả hai bên thể hiện bằng chữ ký. Sau đó biên bản sẽ được đóng dấu.

Ông Nguyễn Hồng Điệp, Trưởng ban Tiếp công dân Trung ương (Thanh tra Chính phủ) khi trả lời báo chí cũng cho rằng, việc Chủ tịch UBND TP Hà Nội ban hành nội quy không quay phim cán bộ tiếp dân nếu không được cho phép là đúng thẩm quyền và không có gì sai: “Các cơ quan chức năng, chính quyền đều mong muốn để cho người dân giám sát, xem cán bộ tiếp dân thế nào và nếu người dân giám sát được thì rất tốt. Nhưng cũng có những người vì bức xúc quá nên tới trụ sở tiếp dân lại quay trực tiếp trên mạng xã hội rồi có những lời lẽ, bình luận không đúng mực, lăng mạ cán bộ tiế́p dân”, ông Điệp nói.

Bước sang tuổi 65 nhưng ông Nguyễn Văn Mạnh, phường Đội Cấn, Ba Đình vẫn theo dõi sát sao các thông tin thời sự trong nước, đặc biệt của TP Hà Nội. Ông Mạnh nhận xét, từ lâu, Hà Nội làm rất tốt công tác thông tin tới người dân, nhiều vụ việc bức xúc trong dư luận liên quan đến an ninh trật tự, cháy nổ, xây dựng… đều được TP kịp thời xử lý và công khai trên báo chí.

Gần đây nhất, ngày 18-12, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Đức Chung và các đại biểu HĐND TP ứng cử tại tổ bầu cử số 2 – quận Hoàn Kiếm đã có buổi tiếp công dân theo chương trình tiếp công dân định kỳ. Sau khi nghe, tiếp nhận kiến nghị, khiếu nại của 16 lượt công dân, tiếp nhận hơn 30 đơn, chủ yếu tập trung phản ánh về tình trạng vi phạm trật tự xây dựng, quản lý đô thị, bức xúc dân sinh, khiếu nại về chế độ chính sách…, Chủ tịch UBND TP đã chỉ đạo các cấp xử lý ngay và khẳng định quan điểm, mục tiêu của TP là lấy người dân, DN là đối tượng phục vụ. Buổi làm việc cũng được báo chí đưa tin, như vậy tôi thấy không có chuyện TP muốn gây khó dễ với dân, nhất là về mặt tiếp cận thông tin.

Góp ý với UBND TP, luật sư Bùi Quang Thu, Đoàn luật sư TP Hà Nội nói: “Việc không quay phim, chụp ảnh, ghi âm tại trụ sở tiếp dân khi chưa có sự đồng ý của người tiếp công dân là có căn cứ. Đây là thông điệp TP muốn minh bạch hóa quyền lợi của người dân và chính quyền.

UBND TP Hà Nội cần quy định là sau thời gian bao lâu thì việc trích xuất hình ảnh đó được cung cấp và có biểu mẫu đề nghị xin trích xuất hình ảnh đó cụ thể cho người dân đề nghị được thuận tiện. Theo tôi, thời gian đề nghị đến khi xin trích xuất là không quá 3 ngày làm việc. Thậm chí, UBND TP Hà Nội có thể thu phí (không nên cao) về việc xin trích xuất này của người dân, dùng chi phí đó làm chi phí mua USB, sao chép hình ảnh…

Hình ảnh xin trích xuất có thể làm căn cứ pháp lý khi công dân khởi kiện ra TAND có thẩm quyền về vụ việc cụ thể nào đó liên quan trực tiếp đến nội dung khiếu nại, tố cáo của người dân. Tuy nhiên, khi tiếp nhận hình ảnh, ghi âm, công dân cũng phải có cam kết rõ ràng, không sử dụng hình ảnh, ghi âm vào các mục đích trái pháp luật, cắt ghép làm sai lệch bản chất sự việc, xúc phạm uy tín cá nhân và tổ chức”.

Gia Bảo

tra-cuu-diem-thi-thpt-quoc-gia-2019-300x250