Tổng thống Venezuela nhậm chức nhiệm kỳ 2: Đối mặt muôn trùng vây

Cập nhật: 09:21 | 12/01/2019
Ngày 10-1, Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro đã bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai, bất chấp làn sóng chỉ trích gay gắt từ Mỹ và các nước đồng minh của Washington ở trong và ngoài khu vực Mỹ Latinh. Động thái này diễn ra trong bối cảnh đất nước Venezuela đang chìm trong cuộc khủng hoảng kéo dài.

Quân đội ủng hộ tuyệt đối

Tòa án Công lý Tối cao Venezuela (TSJ) đã tiến hành buổi lễ tuyên thệ trang trọng trong sự chào đón nồng nhiệt của những người ủng hộ ông Maduro. Tại buổi lễ, Chủ tịch TSJ Maikel Moreno khẳng định, Tổng thống Maduro đã tái cử với tỷ lệ 67,84% phiếu bầu ủng hộ trong cuộc bầu cử hồi tháng 5-2018 với sự tham gia của đông đảo cử tri cả nước là một minh chứng về tính dân chủ và sự chín muồi chính trị của một tiến trình bầu cử tự do và chủ quyền. Tại buổi tuyên thệ, ông Moreno cũng dành gần 20 phút để lý giải vì sao ông Maduro không tuyên thệ trước Quốc hội Venezuela, thể chế mà phe đối lập nắm giữ từ năm 2016, song đã bị vô hiệu hóa sau khi TSJ phủ quyết mọi quyết định mà cơ quan này đưa ra.

Trong lời tuyên thệ nhậm chức trước (TSJ), Tổng thống Maduro cam kết sẽ tiếp tục cống hiến hết mình phục vụ đất nước, bảo vệ nền độc lập và toàn vẹn lãnh thổ, đem lại sự phát triển kinh tế và thịnh vượng xã hội cho nhân dân, cũng như tiếp tục con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội thế kỷ 21.

Các lãnh đạo cánh tả như Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel, Tổng thống Bolivia Evo Morales, Tổng thống El Salvador Salvador Sanchez Ceren và Tổng thống Nicaragua Daniel Ortega đều có mặt tại lễ tuyên thệ nhậm chức nhiệm kỳ 2 của Tổng thống Maduro, bên cạnh các đại diện tới từ Nga, Trung Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ. Trong khi đó, Mexico cũng cử một nhà ngoại giao tới dự sự kiện này.

Phe đối lập phản đối ông Madura, song nhà lãnh đạo này vẫn nhận được sự ủng hộ vững chắc của lượng vũ trang, giúp ông không phải đối mặt với những thách thức nghiêm trọng ở trong nước. Sự ủng hộ này một lần nữa được thể hiện vào chiều 10-1, trong buổi lễ tại Học viện Quân sự Venezuela. Ông Maduro bước dọc lối đi với hàng nghìn binh sỹ vây quanh. Bộ trưởng Quốc phòng Vladimir Padrino hô vang: “Luôn luôn trung thành, không bao giờ bội phản”, trước khi trao cho ông Maduro bản sao mô phỏng thanh kiếm của người anh hùng tự do Venezuela Rafael Urdaneta. Điều này là lời đáp trả đanh thép đối với thông tin không có bằng chứng do tờ Washington Post của Mỹ tung ra hồi tháng trước rằng Bộ trưởng Padrino đã khuyên Tổng thống Maduro từ chức và nói rằng ông có thể sẽ từ nhiệm nếu ông Maduro không nghe lời khuyên này.

Những người ủng hộ ông Maduro, đa phần là các công chức nhà nước, được nhận diện qua trang phục áo thun của các đơn vị công quyền, đã tập trung tại trung tâm thủ đô Caracas để ăn mừng việc nhà lãnh đạo bắt đầu nhiệm kỳ mới.

tong thong venezuela nham chuc nhiem ky 2 doi mat muon trung vay
Tổng thống Maduro (phải) tại lễ tuyên thệ. Ảnh tư liệu

Sức ép từ bên ngoài

Năm 2016, phe đối lập từng nỗ lực bất thành nhằm tiến hành một cuộc trưng cầu ý dân để bãi miễn ông Maduro trước khi nhiệm kỳ của ông kết thúc. Tuy nhiên, hiện nay cơ quan lập pháp có quyền hành tối cao tại Venezuela là Quốc hội Lập hiến được bầu ra từ năm 2017. Ngày 8-1, Quốc hội Lập hiến đã thông qua nghị quyết cảnh báo về khả năng giải thể Quốc hội do phe đối lập kiểm soát nếu cơ quan này ủng hộ những tuyên bố mang tính can thiệp của Nhóm Lima (gồm 14 quốc gia ở Mỹ Latinh). Nghị quyết của Quốc hội lập hiến cũng đề nghị cơ quan luật pháp Venezuela mở cuộc điều tra về tội “phản bội tổ quốc” đối với những ai ủng hộ tuyên bố của Nhóm Lima nhằm mục tiêu gây rối loạn trật tự hiến pháp, nền hòa bình của quốc gia Nam Mỹ này.

Ngoài sự chống phá ở trong nước, Tổng thống Maduro hiện còn phải đối mặt với sức ép từ Mỹ, Liên minh châu Âu (EU) và một loạt nước Mỹ Latinh, hiện đang tìm mọi cách gây sức ép đối với Chính phủ Venezuela, trong đó có việc không công nhận kết quả bầu cử, yêu cầu nhà lãnh đạo cánh tả phải chuyển giao quyền lực cho Quốc hội do phe đối lập kiểm soát để tổ chức một cuộc bầu cử mới.

Trung tâm Nghiên cứu chiến lược địa chính trị Mỹ Latinh (CELAG) nhận định rằng trong năm 2019, Mỹ sẽ tiếp tục chiến lược “quấy rối và lật đổ” Chính phủ Venezuela, với một kịch bản có thể xảy ra là can thiệp quân sự dưới vỏ bọc “khủng hoảng nhân đạo” do sự kết hợp của khủng hoảng kinh tế và di cư. Theo CELAG, việc người dân Venezuela rời bỏ đất nước tới các nước khác được sử dụng để lôi kéo chính phủ của các quốc gia như Colombia, Ecuador, Brazil, trong một khả năng can thiệp quân sự thuộc loại “nhân đạo” dưới sự bảo trợ của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và sự hợp pháp hóa của Nhóm Lima, và Tổ chức các quốc gia châu Mỹ (OAS), trước khi làm tê liệt các đối trọng UNASUR (Liên minh các quốc gia Nam Mỹ) và CELAC (Cộng đồng các nước Mỹ Latinh và Caribe).

Theo CELAG, Mỹ sẽ thúc ép các đồng minh ủng hộ việc cô lập Venezuela trong quan hệ song phương. Áp lực đối với Venezuela sẽ tác động đến địa chính trị khu vực, khiến Cuba, Bolivia và Nicaragua rơi vào tình thế khó khăn. Tuy nhiên, CELAG cho rằng sự xuất hiện của tân Tổng thống Mexico Andres Manuel Lopez Obrador đã "đóng băng" các hành động của Nhóm Lima và làm suy yếu sự đồng thuận trong khu vực về việc can thiệp vào Venezuela.

Tổng thống Obrador tuyên bố chính sách đối ngoại của Mexico là không can thiệp vào tình hình nội bộ của các nước khác, cụ thể là Venezuela và Nicaragua. Quan điểm này dẫn tới sự duy trì tình hình hiện tại do các Chính phủ Mỹ Latinh không thể hợp pháp hóa sự can thiệp vũ trang nhằm lật đổ Chính phủ của Tổng thống Maduro. Điều này giúp tạo sự cân bằng nhất định trong khu vực, đồng thời tập hợp lại lực lượng cánh tả và có lẽ sẽ kích hoạt lại CELAC do không thể “hồi sinh” UNASUR sau khi Colombia rời khỏi khối này. Triển vọng này sẽ khả thi trong trường hợp năm 2019 các lực lượng tiến bộ quay trở lại Argentina và tại Bolivia, Tổng thống Morales tái thắng cử.

Hồng Phúc

tra-cuu-diem-thi-bottom-article