Uber, Grab phải chịu trách nhiệm toàn bộ trước khách hàng!

Cập nhật: 08:27 | 23/04/2019
Phòng Thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa góp ý vào Dự thảo Nghị định của  về kinh doanh và điều kiện kinh doanh xe ô tô của Bộ GTVT.

Về mô hình vận tải chia sẻ, VCCI cho rằng, Dự thảo này đang xử lý cơ chế áp dụng đối với mô hình vận tải chia sẻ (như Uber, Grab) theo hướng xem các đơn vị như Uber, Grab là đơn vị kinh doanh vận tải. Các đơn vị như Uber, Grab được hợp tác với các DN, HTX kinh doanh vận tải khác (taxi, hợp đồng, du lịch) để thực hiện mô hình kinh doanh vận tải hành khách bằng hợp đồng điện tử.

Hợp đồng điện tử ghi rõ các thông tin có liên quan tới các đơn vị như Uber, Grab cũng như đơn vị kinh doanh vận tải cụ thể tham gia hợp tác kinh doanh, minh bạch trách nhiệm với khách hàng và cơ quan quản lý.

Theo VCCI, trong bối cảnh cơ sở pháp lý theo Luật Giao thông đường bộ có thể chưa thật sự linh hoạt để ghi nhận mô hình kinh doanh mới trong vận tải, cơ chế quản lý như Dự thảo là tương đối phù hợp, cho phép vẫn duy trì kiểm soát theo phương thức hiện hành đồng thời tạo không gian để mô hình kinh doanh này tiếp tục vận hành cho tới khi Luật Giao thông đường bộ được sửa đổi phù hợp.

“Tuy nhiên, để cơ chế này thực sự bảo vệ các lợi ích liên quan (đặc biệt là lợi ích của hành khách), đề nghị cân nhắc bổ sung quy định về trách nhiệm ban đầu/ngay của các đơn vị như Uber, Grab với khách hàng trong trường hợp có thiệt hại gây ra cho khách hàng”, văn bản của VCCI nêu.

uber grab phai chiu trach nhiem toan bo truoc khach hang
VCCI đề nghị bổ sung quy định về trách nhiệm ban đầu của Uber, Grab với khách hàng (ảnh: Hoàng Giáp).

Cụ thể, nếu xảy ra thiệt hại cho khách hàng sử dụng dịch vụ vận tải theo hợp đồng điện tử qua kết nối của các đơn vị như Uber, Grab thì các đơn vị như Uber, Grab trước hết phải chịu trách nhiệm toàn bộ trước khách hàng, sau đó việc phân bổ trách nhiệm cụ thể giữa các đơn vị này với đơn vị vận tải và lái xe là câu chuyện nội bộ xử lý sau giữa hai bên (khách hàng không phải chờ đợi việc xử lý này).

VCCI cũng đề nghị Ban soạn thảo bỏ quy định về giới hạn địa bàn hoạt động của các hình thức vận tải hành khách bằng taxi, xe hợp đồng, xe du lịch. Đồng thời, bỏ quy định về việc cấp phù hiệu cho các xe ô tô tham gia kinh doanh vận tải, đặc biệt là phù hiệu với các xe container, xe đầu kéo, xe tải.
Vì, từ góc độ của người tiêu dùng, khách hàng sử dụng dịch vụ, ngoại trừ với xe taxi (đã có hộp đèn), nhóm này không có nhu cầu nhận diện về phương thức kinh doanh của xe đang lưu thông. Còn từ góc độ quản lý Nhà nước, ngay cả khi các phù hiệu có thể là một căn cứ ban đầu giúp cơ quan chức năng nhận diện hình thức kinh doanh vận tải của xe thì hiệu quả quản lý Nhà nước thông qua các phù hiệu này cũng hầu như không đáng kể..

Trường hợp Ban soạn thảo có giải trình thuyết phục về việc vẫn cần thiết phải tạm thời duy trì phù hiệu thì VCCI đề nghị ngay trên phù hiệu có thể ghi luôn thông tin về đơn vị kinh doanh chịu trách nhiệm về xe mang phù hiệu đó. Đồng thời, phù hiệu cần được cấp với số lượng không hạn chế cho đơn vị kinh doanh vận tải khi đơn vị này được cấp Giấy phép kinh doanh vận tải (thay vì cấp cho từng xe cụ thể).

VCCI cũng đề nghị Ban soạn thảo bỏ quy định về các nội dung tối thiểu phải có của hợp đồng vận chuyển. Trường hợp có nhu cầu kiểm soát riêng (ví dụ xe hợp đồng, taxi điện tử) thì chỉ cần quy định riêng cho trường hợp đó là đủ, không quy định chung cho mọi trường hợp như Dự thảo. Vì, quy định về các nội dung bắt buộc phải có của hợp đồng can thiệp quá sâu vào quyền tự do hợp đồng của các bên liên quan. Ví dụ, trong nhiều trường hợp, bên thuê vận chuyển có thể không cần biết thông tin về lái xe (chỉ cần biết về đơn vị kinh doanh vận tải ký hợp đồng, lái xe chỉ là người lao động/người được đơn vị vận tải chỉ định thực hiện hợp đồng) – không cần biết thông tin về xe cụ thể như số biển kiểm soát (đơn vị vận tải có thể cử bất kỳ xe nào, miễn là đáp ứng điều khoản hợp đồng về loại xe, sức chứa)…

Phương Thảo