Vất vả như… công nhân may

Cập nhật: 09:21 | 14/03/2019
Với đặc thù công việc vất vả thế nhưng mức thu nhập lại chưa được cao, khiến cho cuộc sống không đảm bảo, không có thời gian chăm sóc gia đình, đó thực sự là những vấn đề đáng lo ngại khi nói về công nhân ngành may mặc hiện nay.

Theo khảo sát của Viện Công nhân và công đoàn, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam thì lương tháng trung bình của công nhân may ở Việt Nam hiện nay đạt trung bình khoảng 5 triệu đồng.

Tuy nhiên, thông thường chỉ có những công nhân lành nghề, có bậc thợ cao, làm ra nhiều sản lượng mới đạt được mức lương trên 5 triệu đồng. Còn những người mới vào nghề ngoài việc phải trải qua khóa học nghề căn bản thì mức lương của họ thậm chí còn chật vật để trang trải cho cuộc sống hàng ngày.

Vì mức lương cơ bản thấp nên dù công việc 8 tiếng đồng hồ nơi công xưởng đã khá là vất vả, các công nhân may mặc vẫn hi vọng được tăng ca. Bởi không tăng ca thì mức lương của họ không đủ sống. Với các dịp cao điểm như dịp Tết, Cty có hàng thường xuyên, cần công nhân tăng ca nhiều. Đời sống công nhân vì vậy mà bớt chật vật hơn.

vat va nhu cong nhan may
Nữ công nhân ngành may mặc phải vật lộn với sự vất vả trong công việc cũng như cuộc sống gia đình.
Ảnh: N.Đăng

Lao động trong ngành may mặc lâu năm, nhiều công nhân mắc bệnh khô mắt, phù chân, đau lưng. Rồi nhiều ông chồng cuối giờ làm lại bù khú bạn bè, đồng lương đã eo hẹp, lại thêm một khoản chi mà đôi khi có thể hết veo tháng lương. Không những thế, đời sống của nhiều cặp vợ chồng, con cái công nhân hầu như ít được DN tham vấn, quan tâm. Trẻ em con công nhân không gửi về quê cho ông bà trông thì gửi trong những nhà trẻ tự phát, rồi mới đây nhiều vụ bạo hành trẻ xảy ra trên địa bàn khiến công nhân lo sợ, ảnh hưởng tâm lý và công việc...

Việt Nam có 55 triệu lao động, trong đó có hơn 26 triệu là lao động nữ và 29 triệu lao động nam. Đa phần những công nhân may thường là phụ nữ nên họ còn có nhiều những tâm tư khó chia sẻ. Chị Ninh, đang sống và làm việc tại một DN sản xuất các sản phẩm váy và áo khoác cho các thương hiệu thời trang toàn cầu. Trong 6 ngày làm việc một tuần và ít nhất mỗi ngày làm 9 tiếng, chị Ninh kiếm được khoảng 25.000 đồng/giờ.

Chồng mất khả năng lao động do mắc bệnh mãn tính, chị là người có thu nhập duy nhất trong gia đình với 4 miệng ăn. “Nếu tôi bị ốm và không thể làm việc thì mọi chi phí trong gia đình không biết sẽ tính sao?” - chị Ninh lo lắng. Câu chuyện của chị Ninh không phải là hiếm, bởi phần lớn các công nhân may ở Việt Nam đều đang làm việc quá sức, bị trả lương thấp và hiếm khi được tận hưởng cuộc sống.

Kết quả khảo sát do Tổ chức Oxfam phối hợp cùng Viện Công nhân và công đoàn thực hiện mới được công bố cho thấy: Lương không đủ sống kéo theo nhiều hệ lụy đối với công nhân may. Theo Phó Viện trưởng Viện Công nhân và công đoàn Phạm Thu Lan, Trưởng nhóm nghiên cứu thông tin chia sẻ: “99% công nhân may được khảo sát cho biết mức lương thực tế thấp hơn lương đủ sống, tính theo sàn lương châu Á; 74% công nhân có tiền lương thực tế thấp hơn lương đủ sống theo cách tính của Liên minh lương đủ sống toàn cầu”.

Thực tế, ngành may mặc là một ngành đầu tư sinh lợi lớn, các nhãn hàng thời trang đang phát triển và nhanh chóng tăng doanh thu, đồng thời tìm cách tối đa hóa lợi nhuận, lợi tức cho cổ đông. Trong khi các nước châu Á xác lập mức lương tối thiểu thấp để thu hút vốn đầu tư nước ngoài thì các nhãn hàng cũng đàm phán không minh bạch để ép giá các nhà máy sản xuất hàng may mặc. Và để đáp ứng đòi hỏi của nhãn hàng lớn, các nhà máy buộc phải yêu cầu công nhân làm việc nhiều giờ với mức lương thấp.

Bà Tống Thị Minh – nguyên Cục trưởng Cục Quan hệ lao động và tiền lương, Bộ LĐ-TB&XH cho biết, cần nâng cao vai trò của tổ chức công đoàn. Bởi tới đây, Nhà nước không can thiệp vào việc trả lương cho NLĐ, công đoàn cần thúc đẩy thương lượng tập thể về tiền lương và tăng cường năng lực đàm phán để thu nhập của công nhân đủ sống.

Phó Trưởng ban Quan hệ lao động, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Lê Đình Quảng cho rằng: “Lương tối thiểu hiện nay chỉ là sàn để bảo vệ NLĐ yếu thế và là mức thấp nhất để thỏa thuận tiền lương cho NLĐ”. Ông Quảng đề nghị Chính phủ có chính sách trong việc xây dựng lộ trình nâng mức lương tối thiểu hiện tại lên mức lương đủ sống và đặc biệt quan tâm tới chính sách đối với lao động là nữ.

Nguyễn Đăng