Xây dựng Chính phủ điện tử và đô thị thông minh: Cần hành lang pháp lý phù hợp!

Cập nhật: 09:35 | 27/06/2019
Trong khuôn khổ hội thảo khoa học cấp quốc gia "Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 và những vấn đề pháp lý đặt ra cho việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam", các đại biểu đã thảo luận chuyên đề về “CMCN lần thứ 4 và những vấn đề pháp lý đặt ra trong xây dựng Chính phủ điện tử và đô thị thông minh”.

830 đô thị với trình độ phát triển khác nhau

Theo ông Vũ Tuấn Anh, Cục Kiểm soát thủ tục hành chính, Văn phòng Chính phủ, Việt Nam đã triển khai xây dựng Chính phủ điện tử từ những năm 2000 và hiện nay, Chính phủ đang tập trung vào các lĩnh vực cải cách thể chế, cải cách hành chính, xây dựng nền tảng cơ sở dữ liệu điện tử, bảo đảm an toàn, an ninh thông tin mạng…

Ông Tuấn Anh cho rằng, Chính phủ điện tử và đô thị thông minh có quan hệ mật thiết với nhau. Theo đó, sẽ giúp đơn giản thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho việc chia sẻ, thu hợp, tổng hợp phân tích dữ liệu phục vụ cho chỉ đạo, điều hành đồng thời cung cấp dịch vụ tốt hơn cho người dân.

Còn ông Trần Ngọc Linh, Cục Phát triển đô thị, Bộ Xây dựng cho rằng, đô thị thông minh có mức độ phát triển khác nhau, tùy thuộc vào mục tiêu hướng đến của mỗi quốc gia. Ở các nước phát triển, vì đã có hệ thống cơ sở hạ tầng phát triển rồi nên họ hướng tới xây dựng, phát triển môi trường thông minh, kinh tế thông minh, giảm rác thải và năng lượng tái tạo nhiều nhất có thể.

Đối với các nước đang phát triển, hệ thống cơ sở hạ tầng chưa đáp ứng được yêu cầu cơ bản của đô thị bình thường nên còn phải chú trọng nâng cấp cơ sở hạ tầng, điện nước thông minh, giảm rác thải…
Theo ông Linh, hiện nay chưa có định nghĩa cụ thể về đô thị thông minh được chấp nhận rộng rãi trên thế giới, cũng như không có một hình mẫu chung, cách làm thống nhất trong phát triển đô thị thông minh.

Việc phát triển và phát triển đô thị ở nước ta nhìn chung muộn và chậm hơn so với một số nước trong khu vực. Năm 2019, cả nước đã có 830 đô thị với trình độ phát triển khác nhau, chia theo 5 loại đô thị từ loại 1 đến loại 5 và 2 đô thị loại đặc biệt. Dân cư đô thị chủ yếu tập trung ở các đô thị lớn trong đó 19 đô thị loại đặc biệt và loại 1, chiếm trên 50% dân số cả nước.

Chính vì mật độ dân số đông nên các TP lớn đang phải chịu đựng sự quá tải về hạ tầng kỹ thuật do các dòng di cư từ các địa phương và đô thị lớn gây nguy cơ phát triển đô thị thiếu bền vững.

xay dung chinh phu dien tu va do thi thong minh can hanh lang phap ly phu hop
Các diễn giả tại thảo luận về xây dựng Chính phủ điện tử, đô thị thông minh. Ảnh: P.Thảo

Chưa có quy chuẩn về đô thị thông minh

Đối với nước ta, theo ông Linh, hiện chưa có quy chuẩn về đô thị thông minh nhưng trên thế giới đã nghiên cứu các tiêu chuẩn phổ quát, trong đó hướng đến các giá trị bền vững của con người. Từ nay đến năm 2025, nước ta sẽ tiến hành thí điểm ở một vài đô thị, theo đó cần xây dựng hành lang pháp lý cho việc thí điểm đó. Đồng thời, xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu nền tảng, đồng bộ bởi không có cơ sở dữ liệu sẽ không thể quy hoạch, quản lý đô thị thông minh và không thể cung cấp dịch vụ cho người dân.

Ông Hoàng Cao Thắng, PGĐ Sở Xây dựng TP Hà Nội cho biết, Hà Nội là một trong ba TP từ nay đến năm 2025 xây dựng chính quyền đô thị thông minh.

Năm 2008 sau khi mở rộng địa giới hành chính, Thủ đô Hà Nội có diện tích 3344 km2, dự báo dân số đến năm 2020 khoảng 7,9 triệu người, tỉ lệ đô thị hóa khoảng 60%; đến năm 2030 khoảng 9,2 triệu người, tỉ lệ đô thị hóa khoảng 68%.

Trước yêu cầu bối cảnh của thời kỳ cách mạng công nghệ 4.0, cùng với khối lượng quản lý phát triển đô thị trên địa bàn rộng, Hà Nội đứng trước những thách thức rất lớn cần phải giải quyết và việc quản lý theo mô hình đô thị thông minh là yêu cầu tất yếu.

Việc quản lý TP theo mô hình đô thị thông minh đã được Thành ủy, HĐND, UBND TP quan tâm chỉ đạo từ năm 2012. TP đã chỉ đạo triển khai xây dựng Đề án thí điểm xây dựng mô hình chính quyền đô thị, trong đó xác định xây dựng mô hình chính quyền đô thị theo hướng thông minh.

Cụ thể, về hạ tầng kỹ thuật, TP tiếp tục duy trì hoạt động của các trung tâm dữ liệu, đầu tư trang thiết bị công nghệ thông tin để triển khai các hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin tại các cơ quan đơn vị; triển khai các hệ thống thông tin cơ sở dữ liệu cốt lõi và chuyên ngành theo hướng tập trung, hình thành dữ liệu lớn Big data; duy trì cơ sở dữ liệu dân cư phục vụ triển khai các ứng dụng dịch vụ phục vụ công dân, DN và công tác quản lý điều hành của TP.

Cần sớm có khung kiến trúc Chính phủ điện tử Việt Nam phiên bản 2.0

Bên cạnh đó TP cũng tiếp tục duy trì các ứng dụng dùng chung như cổng thông tin điện tử, hệ thống giao ban trực tuyến, hệ thống thư điện tử công vụ quản lý quản lý văn bản và điều hành tác nghiệp, tiếp tục duy trì cổng dịch vụ công cung cấp các dịch vụ trực tuyến dùng chung mức độ 3, 4; vận hành thử nghiệm phần mềm một cửa điện tử dùng chung 3 cấp của TP, kết nối hệ thống dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, mức độ 4 cho 7 đơn vị…

TP Hà Nội cũng mở rộng phạm vi triển khai ứng dụng tìm kiếm và thanh toán trong giữ xe ô tô qua ĐTDĐ Ipadking, thí điểm hệ thống thông tin điện tử ứng dụng mã QR truy xuất nguồn gốc tại 652/941 cửa hàng trái cây…

Tuy nhiên, thực tế triển khai, theo ông Nguyễn Cao Thắng, TP Hà Nội gặp một số khó khăn vướng mắc do cơ sở pháp lý chưa đầy đủ. Cụ thể như chưa có quy định để đẩy mạnh công tác đầu tư phát triển hệ thống công nghệ thông tin trong cơ quan Nhà nước; chưa có văn bản hướng dẫn cụ thể phù hợp với hình thức thuê dịch vụ công nghệ thông tin, hướng dẫn cụ thể về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật cách thức và phương thức kết nối chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan, giữa các cơ sở dữ liệu quốc gia và các hệ thống thông tin của các Bộ, ban, ngành…

Từ thực tiễn này, UBND TP Hà Nội kiến nghị Bộ Thông tin và truyền thông sớm trình Thủ tướng Chính phủ ban hành khung kiến trúc Chính phủ điện tử Việt Nam phiên bản 2.0, làm cơ sở để Hà Nội xây dựng kiến trúc chính quyền điện tử TP theo phiên bản 2.0. Đồng thời, kiến nghị Bộ Xây dựng hướng dẫn hỗ trợ TP tổ chức thí điểm phát triển đô thị thông minh; các Bộ ngành đẩy nhanh tiến độ xây dựng hoàn thiện các cơ sở dữ liệu quốc gia…

Phương Thảo

tra-cuu-diem-thi-thpt-quoc-gia-2019-300x250