Dự thảo Luật Thi hành án hình sự (sửa đổi):

Xem xét đề nghị cho phạm nhân lao động cải tạo ngoài khu vực trại giam

Cập nhật: 09:04 | 12/01/2019
Tại phiên họp thứ 30 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội được tổ chức vừa qua, nhiều nội dung của dự thảo Luật Thi hành án hình sự (sửa đổi) đã nhận được sự quan tâm và đóng góp ý kiến…

Nhiều ý kiến nhận định, dự thảo Luật Thi hành án hình sự (sửa đổi) đã được cơ quan soạn thảo chuẩn bị hết sức nghiêm túc, đạt chất lượng và phù hợp với thực tế hiện nay về công tác thi hành án hình sự. Một vấn đề được các đại biểu quan tâm chính là tổ chức lao động, kết hợp đào tạo nghề cho phạm nhân.

Cụ thể, điểm b khoản 4 Điều 17 Dự thảo Luật quy định: “Căn cứ yêu cầu thực tế của công tác giam giữ, quản lý và tổ chức lao động dạy nghề cho phạm nhân, trại giam tổ chức khu sản xuất, điểm lao động, dạy nghề ngoài trại giam. Việc tổ chức khu sản xuất, điểm lao động, dạy nghề ngoài trại giam do Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định”.

Về vấn đề này, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga cho biết, có hai loại ý kiến chủ yếu. Loại ý kiến thứ nhất, tán thành quy định của dự thảo Luật, nhưng cần quy định chặt chẽ các điều kiện về loại tội, mức hình phạt, thời hạn tù, thời gian chấp hành hình phạt tù còn lại, ý thức cải tạo, sức khỏe, độ tuổi lao động; trách nhiệm quản lý phạm nhân...

xem xet de nghi cho pham nhan lao dong cai tao ngoai khu vuc trai giam
Nhiều ý kiến đã được đưa ra liên quan tới dự thảo Luật Thi hành án hình sự (sửa đổi). Ảnh: N.Đăng

Loại ý kiến thứ hai, không tán thành quy định của Dự thảo Luật vì cho rằng, nếu tổ chức “Khu sản xuất”, “Điểm lao động, dạy nghề” ngoài trại giam sẽ phát sinh nhiều vấn đề phức tạp, không bảo đảm tính nghiêm minh của bản án, gây tâm lý lo lắng cho nhân dân ở khu vực phạm nhân lao động, dễ xảy ra tình trạng phạm nhân mang vật cấm vào trại giam và nguy cơ trốn trại.

Ủy ban Tư pháp và cơ quan chủ trì soạn thảo cho rằng, đối với người bị phạt tù thì lao động, học tập (bao gồm cả học nghề) là nghĩa vụ bắt buộc và là nội dung quan trọng trong công tác giáo dục người chấp hành án phạt tù. Việc tổ chức lao động cho phạm nhân không chỉ nhằm giáo dục cải tạo mà còn mục đích cải thiện bữa ăn, dạy nghề, tạo thêm khoản thu nhập, chuẩn bị cho phạm nhân tái hòa nhập cộng đồng...

Những năm qua, số người phải chấp hành án tù tại các trại giam ngày càng tăng. Mặc dù Nhà nước đã rất quan tâm đầu tư xây dựng, nâng cấp hệ thống cơ sở giam giữ, nhưng đến nay cũng còn nhiều khó khăn. Nhiều trại giam thiếu diện tích đất, thiếu mặt bằng để tổ chức lao động, dạy nghề cho phạm nhân trong trại giam. Việc giam giữ tập trung phạm nhân với số lượng lớn trong một thời gian dài, nếu không tạo việc làm cho họ sẽ phát sinh nhiều vấn đề phức tạp, nguy cơ mất an ninh, an toàn tại các trại giam là rất lớn, rất khó khăn cho công tác quản lý phạm nhân...

Theo báo cáo, tại một số địa bàn có tình hình an ninh trật tự tốt và được chính quyền địa phương đồng ý, Bộ Công an đã tiến hành thí điểm, cho phép các trại giam được thành lập “Khu sản xuất” và được liên kết với các DN, cơ sở sản xuất để thành lập các “Điểm lao động, dạy nghề” ngoài trại giam.

Tổng kết thực tiễn cho thấy, trong tổng số gần 7.000 phạm nhân ra ngoài lao động chỉ có 1 phạm nhân bỏ trốn. Từ những phân tích trên, Ủy ban Tư pháp và cơ quan chủ trì soạn thảo thống nhất đề nghị bổ sung quy định cho phép trại giam thành lập “Khu sản xuất”, “Điểm lao động” và cho phép trại giam phối hợp với DN, tổ chức, cá nhân tổ chức lao động, dạy nghề cho phạm nhân ngoài trại giam. Tuy nhiên, để bảo đảm tính khả thi và phù hợp với pháp luật quốc tế, Ủy ban Tư pháp cho rằng, việc tổ chức cho phạm nhân lao động ngoài trại giam phải bảo đảm về an ninh, trật tự tại khu vực phạm nhân lao động; thực hiện đầy đủ các chế độ giam giữ, giáo dục cải tạo đối với phạm nhân; bảo đảm công khai, minh bạch việc phân phối lại kết quả lao động của phạm nhân một cách hợp lý (cải thiện bữa ăn, hưởng một phần thu nhập, mức đóng góp vào các quỹ theo quy định...); bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động.

Đồng thời phải quy định mang tính nguyên tắc trong Luật các điều kiện đối với phạm nhân được chọn ra ngoài lao động, như: loại tội, mức hình phạt, thời gian chấp hành hình phạt tù còn lại, ý thức cải tạo, sức khỏe, độ tuổi lao động của phạm nhân..., trên cơ sở đó, giao Chính phủ quy định chi tiết.

Ngoài ra, có ý kiến đề nghị cân nhắc quy định về sự đồng ý của phạm nhân ra ngoài lao động, để phù hợp với tinh thần Công ước số 29 của ILO như kiến nghị của Bộ LĐ-TB&XH.

Thảo luận tại phiên họp, UBTVQH cơ bản tán thành với báo cáo của Ủy ban Tư pháp. Theo đó, cơ bản nhất trí với việc tổ chức lao động cho phạm nhân ngoài trại giam nhưng cần có các quy định chặt chẽ như về nguyên tắc loại tội phạm nào, mức độ hình phạt nào, độ tuổi lao động, thời hạn chấp hành án... để xét đưa đi lao động ngoài trại giam; bổ sung các quy định về việc hưởng thành quả lao động, sự đồng ý của phạm nhân cũng như bảo đảm các công ước quốc tế về lao động.

Nguyễn Đăng

tra-cuu-diem-thi-bottom-article